دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٠ - بررسى و تحليل

بررسى و تحليل‌

علّامه طباطبايى ; در بررسى و تحليل رواياتِ مربوط به اعزام امام على ٧ براى اعلان برائت از مشركان مى‌نويسد:

از روايات فراوانى كه درباره ماجراى فرستادن على ٧ و عزل ابو بكر نقل شده است، به روشنى دانسته مى‌شود كه سخنى كه جبرئيل ٧ براى پيامبر ٦ آورد، اين است:

لا يؤدّى عنك إلّا أنت أو رجل منك.[١]

نيز پاسخ پيامبر ٦ به ابو بكر كه از علّت عزلش پرسيده بود، همان چيزى بود كه خداوند سبحانْ وحى كرد يا اين سخن كه به همان معناست:

لا يؤدّى عنّى إلّا أنا أو رجل منّى.[٢]

و در هر حال، آن سخن، مطلق، فراگير و شامل ابلاغ برائت و يا هر حكم الهى ديگرى است كه پيامبر ٦ نياز دارد كسى از جانب او آن را ابلاغ كند و هيچ دليل نقلى يا غير آن وجود ندارد كه اين حكم را به ابلاغ برائت، اختصاص دهد.

روشن است كه منع از برهنه طواف كردن بر گِرد كعبه و جلوگيرى از حج‌

[١] از جانب تو، جز خودت يا مردى از[ خاندان‌] تو، ابلاغ نمى‌كند( مسند أحمد: ج ١ ص ١٥١، مجمع الزوائد: ج ٧ ص ٢٩، فتح البارى: ج ٨ ص ٢٤١).

[٢] از جانب من، جز خودم يا مردى از[ خاندان‌] من، ابلاغ نمى‌كند( مسند أحمد: ج ٤ ص ١٦٥، سنن الترمذى: ج ٥ ص ٣٠٠ ح ٣٨٠٣، علل الشرائع: ص ١٨٩).