دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٢ - تحقيق و بررسى

تحقيق و بررسى‌

نقل‌هاى اين حادثه بس فراوان است. به گفته علّامه عالى‌قدر، عبد الحسين امينى،[١] پيشوايان حديث و تاريخ، آن را گزارش كرده‌اند، بى‌آن كه در سندهاى آن خدشه كنند و در نقل آن، ترديد روا دارند. آنچه اندكى كاوش مى‌خواهد و نيازمند تحقيق و تفحّص و روشن‌سازى است، زمان وقوع حادثه است.

گردآورى و دسته‌بندى انبوه نقل‌ها و گزارش‌هاى بسيار فراوان در اين زمينه، نشان‌دهنده آن است كه نقل‌ها چهار گونه‌اند:

١. برخى گزارش‌ها كه بسيار فراوان‌اند، بدون تصريح بر زمان وقوع حادثه، در پايان نقل آورده‌اند كه على ٧ فرمود:

يكى از بت‌ها را پرتاب كردم كه مانند شيشه خُرد شد. سپس فرود آمدم و من و پيامبر خدا از يكديگر سبقت مى‌جستيم تا در [كنار] خانه‌ها پنهان شويم، مبادا كسى ما را ببيند.[٢]

٢. گزارش ديگر، گوياى اين است كه حادثه در شب خروج پيامبر خدا از مكّه انجام گرفته است.[٣]

٣. در گزارشى ديگر تصريح شده‌است كه پيامبر خدا، همراه امام على ٧ از خانه‌

[١] الغدير: ج ٧ ص ١٠.

[٢] مسند ابن حنبل: ج ١ ص ١٨٣ ح ٦٤٤، المستدرك على الصحيحين: ج ٢ ص ٣٩٨ ح ٣٣٨٧.

[٣] المستدرك على الصحيحين: ج ٣ ص ٦ ح ٤٢٦٥.