رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٤٤٩ - فصل سوم در دانستن كيفيت معجزات و كرامات

مثلا بخار صورت باران و برف و تگرگ پذيرد و مادّه نبات و حيوان كه صورت نبات و حيوان پذيرد. و بسيارى از حيوانات هستند كه چون مادّه ايشان قبول صورت يافت و مستعدّ شد بى‌زمان در وجود مى‌آيند، و خلق السّاعه اين است. اكنون گوئيم چون نفوس قدسى نبوى بدرجه كمال و قدرت و قوّت و شرف تا باين حدّ رسد كه ما ياد كرديم، آنگاه مناسب شود در جوهريّت‌[١] و مجاورت با آن نفوس، و شدّت اتّصال بعالم ملكوت، ببعضى اثرها بايشان ماننده گردد، تا آن قوّت فاعلى كه در ايشان است در اين نفوس نيز پديد آيد. و قوّت انفعالى خود در ارضيّات حاصل باشد، بتأثير ايشان صورت از هيولى برود، صورت ديگر حاصل آيد، و اين آثار طبيعى كه گفتيم در اين عالم ظاهر گردد. و بوجود ايشان بسيار خير و مصالح و نظام در امور[٢] پديد آيد و ظلم و فساد و شرور ناچيز گردد، و اين اصلى است و قانونى مر دانستن معجزات انبياء و كرامات اولياء را.

(٤٩) و من در عهد خويش مانند اين كرامات كه منسوب باشد بنفوس اولياء و حكما، بسيار ديده‌ام و مغيبات بسيار شنيده‌ام. و از اين باب چند چيز ديگر مكشوف شود[٣]، اگر در اين معنى صاحب بصيرتى تأمّل كند. و تأثير دعاهم از اين جاست و همگى اين احوال مستند است با خواست بارى تعالى و فيض‌[٤] او. و نخستين اثر فيض بآسمانها رسد، آنگاه بزمين، امّا بى‌زمان بود و اين آيه بر اين دليل است: «إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْ‌ءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ»[٥]، و از اين سبب است كه وقت دعا دست بر آسمانها[٦] دارند. وجود جمله موجودات سماوى و ارضى‌

[١] جوهريت: هجريت‌T

[٢] در امور: درT

[٣] مكشوف شود: حاصل و مكشوف گرددS

[٤] فيض: از فيض اوS

[٥] سوره ٣٦( يس) آيه ٨٢

[٦] بر آسمانها دارند: بآسمانها بردارندS