رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٤٣٤ - فصل هفتم در شناختن معاد نفوس انسانى

يا المى، گوئيم يا متعلّق‌[١] باشد ببدن‌[٢] يا مجرّد. اگر متعلّق باشد ادراك او[٣] قاصر بود از بهر آنكه او مشغول‌[٤] بود[٥] بچيزى كه نه از ذات او بود و آن بدن است، و همگى خويش صرف مى‌كند باحوال وى‌[٦] چنانكه‌[٧] معشوق همّت عاشق صرف كند[٨] در احوال خويش. پس هرگاه‌[٩] كه نفس بچيزى مشغول شود كه نه از ذات او بود[١٠][١١]، از چيزى‌[١٢] ديگر باز ماند، و [پيوسته كارى او را از كارى باز مى‌دارد][١٣]، و [از بهر آن همّت نفس بمدرك اشرف نمى‌رسد و بمعشوق اعلى صرف نشود][١٤]. پس هرگاه كه نفس بمدرك اشرف و معشوق اعلى صرف نشود و همگى خود با بدن داده باشد، آن بدن‌[١٥] او را چون معشوقى است مألوف‌[١٦] و آن عالم در حقّ او چون معشوقى‌[١٧] كه مدرك بفعل نباشد[١٨] بلكه‌[١٩] بقوّت. و بيشتر نفوس را در اين عالم حال چنين است كه از لذّت روحانى‌[٢٠] و

[١] يا متعلق: ياH

[٢] بدن: بدنى‌H

[٣] ادراك او: از ادراك‌TM

[٤] او مشغول:- اوT

[٥] مشغول بود: مشغول باشدTM

[٦] صرف مى‌كند به احوال وى:

صرف او كندTM

[٧] چنانكه: هم چنانكه‌TM

[٨] كند: مى‌كندH

[٩] هرگاه:-H

[١٠] كه نه از ذات او بود: به چيزى كه نه از ذات او بود:H ,-TM

[١١] چيزى كه نه از ذات او بود:H ,-TM

[١٢] چيزى: چيزM

[١٣] پيوسته ... باز مى‌دارد: پيوسته او را از كمال ذات خويش باز مى‌داردH پيوسته كارى او كارى باز مى‌داردM

[١٤] و از بهر آن همت ... صرف نشود: پس هرگاه كه نفس بمدرك شرف و معشوق اعلى صرف شودH و از بهر آن همت مدرك اشرف و معشوق اعلى صرف نشودM

[١٥] آن بدن: و آن بدن‌S اين بدن‌T

[١٦] چون معشوقى است مألوف: چون معشوق مألوف است‌M چون مألوفست‌T

[١٧] معشوقى: معشوق بودM

[١٨] كه مدرك بفعل نباشد: با مدرك كه بفعل نباشدH

[١٩] بلكه: بل‌H

[٢٠] كه از لذت روحانى: و از آن حالت روحانى‌H