رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٧٩ - فصل دهم در نبوت و معجزات و كرامات و منامات و مثل آنها

مشغول دارد[١] بمحسوسات. و چون يكى ازين دو فترت پذيرد، هم چنانكه حواسّ در خواب، و هم چنانكه [در بعضى امراض‌][٢] اعضاء رئيسه، چون نفس منجذب شود بجانب مرضى كه قوّتها منازع با يكديگرند[٣]، چون نفس بقوّتى‌[٤] منجذب شود از ديگرى باز ماند، چون بشهوت ميل كند از غضب باز ماند، و هم چنين بعكس اين‌[٥]؛ و چون‌[٦] بحواسّ ظاهر منجذب شود از حواسّ باطن باز ماند و بعكس اين‌[٧]؛ و فى الجمله غرض آنست كه درين دو حالت، اعنى وقت‌[٨] انجذاب نفس ببعضى امراض اعضاى رئيسه و معاونت طبيعت‌[٩] يا ركود[١٠]، حواسّ‌[١١] متخيّله سلطنت يابد و نقشهاى مختلف را[١٢] در حسّ مشترك بنگارد[١٣]، و محروران و مصروعان صورتها مى‌بينند[١٤]، كه اگر چشم بر هم نهند هم چنان بينند. پس از سببى‌[١٥] باطنى‌[١٦] است، و جنّ‌[١٧] و غول هم ازين صورتهاست‌[١٨] كه در حسّ مشترك حاصل شود از متخيّله.

(٩٢) و متخيّله دائم در انتقال باشد از صورتى بصورتى و ثبات ندارد. و اگر نه چنين بودى، ما فكرت‌[١٩] نتوانستمانى كردن؛ و هيأت مزاجى را و ادراكات نفسى را محاكات كند؛ و كسى را كه خون مستولى باشد[٢٠] بچيزهاى‌[٢١] سرخ محاكات كند؛ و اگر بلغم مستولى باشد ببرف‌[٢٢] و باران‌[٢٣].

[١] مشغول دارد:-F

[٢] در بعضى امراض: بعضى مرض‌H

[٣] با يكديگر:- باSH

[٤] بقوتى: بقوى‌SH

[٥] بعكس اين:-H ، بعكس‌S

[٦] و چون: و همچنين چون‌H

[٧] اين: آن‌SH

[٨] وقت: در وقت‌SH

[٩] طبيعت: طبيب‌S

[١٠] يا ركود: باز گرددSH

[١١] حواس: حواس وSH

[١٢] مختلف را: مختلف‌SH

[١٣] بنگارد: نگاردS

[١٤] مى‌بينند: ببينندSH

[١٥] از سببى: آن سبب‌SH

[١٦] باطنى: باطن‌HF ,-S

[١٧] جن: حق‌S

[١٨] صورتهاست: صورست‌H صورتست‌S

[١٩] فكرت: فكرSH

[٢٠] باشد: بودSH

[٢١] بچيزهاى: چيزهاى‌SH

[٢٢] ببرف: ببرق‌H

[٢٣] باران:+ و غير آن‌SH