رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٤٧ - (٢١) قسم اول كه تعلق بعالم اجسام دارد

و هوا را نيز دو صفت است: يكى ترى و ديگر[١] گرمى، و او را با آب نسبتى هست و آن ترى است. و آتش را نيز دو صفت است: يكى گرمى و ديگرى‌[٢] خشكى، و او بالاى هواست، و او را با هوا نسبتى هست و آن گرمى است، و خشكى قوّتى است كه چون‌[٣] با گرمى يار شود بغايت سبك‌[٤] گرداند، و چون با سردى يار شود[٥] بغايت گران‌[٦] گرداند. از اين‌[٧] است كه آتش بغايت سبك است و خاك بغايت گران، لاجرم از اين‌[٨] سبب از يكديگر عظيم‌[٩] دور افتاده‌اند.

(٢٣) و بدان كه چون خاك‌[١٠] لطيف شود آب گردد، و آن از آنست كه ترى بر خشكى غالب شود. و آب چون لطيف شود هوا گردد[١١]، و آن از آنست كه گرمى بر سردى غالب شود[١٢]، و هوا چون لطيف شود آتش گردد، و آن از آنست كه خشكى بر ترى‌[١٣] غالب شود. و همچنين چون آتش‌[١٤] كثيف شود[١٥] هوا گردد[١٦]، و هوا چون‌[١٧] كثيف شود آب گردد، و آب چون‌[١٨] كثيف شود خاك گردد.

(٢٤) و بدان كه آتش را يك طبقه است و آن را «كره اثير» خوانند و مكان او زير فلك قمر[١٩] است و آن آتش صرف است و او را[٢٠] رنگى نيست.

و اگر رنگ داشتى حجاب بودى ميان ماه و ستارگان و آسمانها و[٢١]

[١] ديگر: ديگرى‌F

[٢] ديگر: ديگرى‌S

[٣] كه چون: چون‌S

[٤] سبك: خفيف‌S

[٥] شود: گرددS

[٦] گران: ثقيل‌S

[٧] از اين: و از آن‌S

[٨] از اين: و از آن‌S

[٩] عظيم:-F

[١٠] چون خاك: خاك چون‌S

[١١] هوا گردد:

هوا شودS

[١٢] غالب شود: غالب گرددS

[١٣] ترى: دى‌F

[١٤] چون آتش:

آتش كه‌S

[١٥] كثيف شود: كثيف گرددS

[١٦] هوا گردد: هوا شودS

[١٧] هوا چون: هوا كه‌S

[١٨] آب چون: آب كه‌S

[١٩] قمر: ماه‌S

[٢٠] او را: آن راS

[٢١] آسمانها و:+ اگر رنگ داشتى‌F