رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٢٢٨ - (٦) عقل سرخ

سوى صحرا نهادم. در آن صحرا شخصى را ديدم كه مى‌آمد، فرا پيش رفتم و سلام كردم بلطفى هر چه تمامتر، جواب فرمود. چون در آن شخص نگريستم محاسن و رنگ و روى وى سرخ بود. پنداشتم كه جوانست، گفتم اى جوان از كجا مى‌آئى؟ گفت اى فرزند اين خطاب بخطاست‌[١]، من اوّلين فرزند آفرينشم، تو مرا جوان همى‌خوانى؟ گفتم از چه سبب محاسنت سپيد نگشته است؟ گفت محاسن من‌[٢] سپيد است و من پيرى نورانيم.

امّا آن كس كه ترا در دام‌[٣] اسير گردانيد و اين‌[٤] بندهاى مختلف بر تو نهاد و اين موكّلان‌[٥] بر تو گماشت، مدّتهاست تا مرا در چاه سياه انداخت.

اين رنگ من كه سرخ مى‌بينى از آنست‌[٦]، اگر نه من سپيدم و نورانى.

و هر سپيدى كه نور بازو تعلّق دارد چون با سياه آميخته شود سرخ نمايد چون شفق اوّل شام يا آخر[٧] صبح كه سپيد است و نور آفتاب باز و متعلّق و يك طرفش با جانب نور است كه سپيد است و يك طرفش با جانب چپ كه سياهست‌[٨]، پس سرخ مى‌نمايد. و جرم‌[٩] ماه بدر وقت طلوع اگر چه‌[١٠] نور او عاريتى است امّا هم بنور موصوفست و يك جانب او با روز است و يك جانبش با شب، سرخ نمايد. و چراغ همين صفت دارد، زيرش سپيد باشد و بالا بر دود[١١] سياه، ميان آتش و دود سرخ نمايد و اين را نظير و مشابه‌[١٢] بسيار است.

(٥) پس گفتم اى پير از كجا مى‌آئى؟ گفت از پس كوه قاف كه‌

[١] خطاست: بخطاست‌T

[٢] من:-M

[٣] در دام: آورد وM

[٤] و اين:

و اين كه‌M

[٥] موكلان: موكلان راT

[٦] از آنست: از آن آنست‌M

[٧] يا آخر: بآخرM

[٨] و يك طرفش با جانب چپ كه سياهست:-M

[٩] و جرم:

و چون‌M

[١٠] اگر چه: كه اگر چه‌T

[١١] بر دود: دودM

[١٢] مشابه: تشابه‌M