رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٦٨ - قاعده در بقاى نفس

خشم برو غالب شود چنانكه پادشاه جابر، بلكه ايشان را عذاب كند[١] به هيأت بد كه در نفوس ايشان حاصل شده است كه قضا و قدر او را شوق كرده است به او چنانكه كسى بهمّت سابق او را شوق كند ببيمارى. و با اين معنى گواهى مى‌دهد آيات از قرآن مجيد:

«سَيَجْزِيهِمْ وَصْفَهُمْ»[٢] اى ثواب‌دهنده و عقاب‌كننده ايشان را بصفات ايشان چنانكه بيمارى كه افراط كند در خوردن غذا و رنج او از آن افراط باشد. و آيتى ديگر: «جَزاءً وِفاقاً»[٣] يعنى موافق كسب‌هاى‌[٤] ايشان، و آيتى ديگر: «وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ»[٥]، و آيتى ديگر و آن آنست كه گفت‌ «وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ»[٦] يعنى شواغل هيولانى و رذيلتهاى جسمانى.

قاعده در بقاى نفس‌

(٧٥) چون روشن گشت ترا كه اجزاى تن متحلّل مى‌شود و متبدّل مى‌گردد، و آنچه از تو مدركست ثابت است، اگر نفس [از آنچه بودى كه باطل شدى ببطلان جسد البته‌][٧] باطل گشتى در حالت تبدّل اوّل، زيرا كه علاقت نفس با روح است و روح پيوسته در تبدّل و تحلّل است. و نفس در مكان نيست و در محلّ نيست تا او را مزاحمى بود، و يا

[١] كند: كنندI

[٢] سوره ٦( الانعام) آيه ١٤٠

[٣] سوره ٧٨( النباء) آيه ٢٦

[٤] كسب‌هاى: كسانهاى‌I ) يوافق مكاسبهم‌A (

[٥] سوره ٩( التوبة) آيه ٤٩

[٦] سوره ٢( البقرة) آيه ٧٥

[٧] از آنچه بودى كه باطل شدى ببطلان جسد البته:-I ) فلو كانت النفس مما تبطل ببطلان الجسد لبطلت ...A (