افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٢ - اقسام حيات

قسم چهارم زندگانى ما، زندگانى در آخرت (ميدان حساب، دوزخ و بهشت‌ها) است كه در قرآن مكرراً گوشه‌هايى از آن بيان شده است.

حقيقت حيات و اقسام آن‌

مقدمه: حقيقت حيات قابل فهم نشده؛ زيرا نه تعريف عقلى (فلسفى) دارد و نه تعريف دينى و نه تعريف علمى؛ ولى با اين همه، هيچ كسى در مفهوم حيات، زندگى (ژندون) و ساير الفاظ موضوعه براى اين مفهوم در لغات بشرى، سرگردان نمانده و نمى‌ماند و معناى اجمالى آن را مى‌داند؛ منتهى از نظر علمى براى حيات آثارى بيان شده كه به توضيح نسبى حيات كمك بيشترى مى‌كند.[١]

اقسام حيات‌

١- حيات خداوند: آفريدگار جهان كه واجب الوجوداست:

در فلسفه و در علم كلام مذاهب اسلامى؛ اماميه، معتزله و اشعريه تعاريف مختلفى براى حيات خداوند صورت گرفته كه به نظر من همه‌ى آن تعاريف، باطل و بى پايه و خيالى و بى ارزش است. اساساً از نظر عقل همانگونه كه يك عده از تقسيماتى كه در حق إنسان و حيوانات و نبات و جماد درست است در حق خداوند باطل است؛ مانند:

*- خدا ساكن است يا متحرك؛

*- سير است يا گرسنه؛

*- بيدار است يا خواب؛

*- دراز است يا كوتاه يا متوسط؛

[١] - مانند تغذيه، تنميه ورشد، تنفس، حس، حركت، توليد مثل، تبديل ماده به انرژى، اراده و اختيار و ..