افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٤ - دو بهشتيها يا دو باغيها

بعد از سالها إنسان در مورد دوستان خود متوجه اشتباه خويش مى‌شود؛ ولى در قيامت كه شرايط ديگرى دارد، بدان و خوبان به علايم بدنى و يا روانى شناخته مى‌شوند و اينكه آيا اين شناخت براى همه حاضران در ميدان حساب است يا براى خصوص ملائكه حساب‌گير، و بعضى از خاصان حق؟ بايد گفت. والله العالم (خدا دانا است)

دو بهشتيها يا دو باغيها

«وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ» (الرحمن: ٤٦)؛ ظاهراً از اين آيه تا آيه‌ى ٦١ كه شانزده آيه شود، اختصاص به بيان دو بهشتيها يا دو باغيها دارد.

ظاهراً معناى آيه، اين باشد كه ترسيدگان ازخداوند دو باغ دارند، چه اين دو باغ در يك بهشت باشد و يا در دو بهشت.

احتمالًا اينكه دو بهشت ازچند بهشت مخصوص اين دسته از مؤمين باشد، بعيد به نظر مى‌رسد. خصوصاً كه از لازمه‌ى ايمان، ترس از معصيت خداوند است، مگر اينكه مراد قرآن از خوف، مرتبه‌ى بالاى آن باشد. كه دليل آن مناسبت حكم و موضوع باشد. ممكن است كه مراد ترس از گناه و عقاب آن نباشد، ترسى باشد كه از عظمت خدا براى مؤمنين پيدا مى‌شود. والله العالم.[١]

«فِيهِما عَيْنانِ تَجْرِيانِ» (الرحمن: ٥٠)، در اين دو باغ كه درختان آن پر از شاخه‌هاى تازه مى‌باشد[٢]، دو چشمه جارى است. احتمالًا معنى اين باشد كه بهشتى‌هاى درجه پايين‌تر يك‌

[١] - ممكن است هر دو باغ، مزد خوف باشد. ممكن است يكى مزد ا يمان و ديگرى مزد خوف باشد.

[٢] - يعضى از مفسرين مى‌گويند فنان يا جمع فن است كه معناى نوع را مى‌دهد؛ يعنى دو بهشت داراى انواعى از ميوه‌ها و ساير لذاتند. و يا جمع فنن است؛ يعنى آن دو بهشت داراى درختهاى شاخه‌هاى‌تر و نرم مى‌باشد.