افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠ - دو بار ميراندن و دو بار زنده كردن

جنات عدن‌[١]

حفظ مؤمنين از بدى ها

«جَنَّاتِ عَدْنٍ» (مؤمن، ٨).

«وَ قِهِمُ السَّيِّئاتِ وَ مَنْ تَقِ السَّيِّئاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» (غافر: ٩)؛ حفظ بديها از مؤمنين، دو احتمال دارد:

يا مراد از سيئات خود معاصى است كه مراد از وقايه، وقايه و حفظ از عذاب آنها است؛ و يا مراد از سيئات بديها و آثار معصيت دنيايى است كه وقايه از آنها محو و پوشانيدن آنها از مؤمنين است كه به او احاطه نكند، دو آيه ذيل‌ «وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ... فَأَصابَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هؤُلاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا وَ ما هُمْ بِمُعْجِزِينَ» (الزمر: ٤٨ و ٥١)؛ احتمال دوم را ترجيح مى‌دهد.

دو بار ميراندن و دو بار زنده كردن‌

«قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنا بِذُنُوبِنا فَهَلْ إِلى‌ خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ» (غافر: ١١)؛ سياق آيه به ملاحظى آيات سابقه نشان مى‌دهد كه اين گفته‌ى كافرين در آخرت است و حتى در دوزخ كه كفار راهى براى خروج خود از آتش مى‌خواهند، شايد آنها تصور مى‌كنند كه اعتراف به گناه و اقرار به عقايد حقه، موجب نجات آنان مى‌شده كه اشتباه است. هدف تفسير؛ دو مرتبه ميراندن و دو دفعه زنده كردن آنان است كه بين مفسرين در فهم آن وحدت نظر وجود ندارد.

١- به نظر جمعى يك مردن قبل از زنده شدن در دنيا است و ديگرى ميراندن در آخر

[١] - اقسام بهشت را در كتاب معاد[ صراط الحق ج ٤] مطبوعه، آورديم.