افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٢ - مطالب مستفاد از چهار آيه(٩ - ١٢ فصلت)

مى‌شود بگوييم زمين بعد از خلقت آسمانها مى‌باشد؛ بلكه او موجودى متوسط و يا كوچك از موجودات آسمان اول است؛ ولى از مجموع چهار آيه‌ى مشاراليه فصلت به دست مى‌آيد كه خلقت آسمانها قبل از خلقت زمين و كوه‌هاى آن و تقدير و اندازه‌گيرى اقوات و مواد غذايى آن بوده است.

- ٧ هيچ دليل عقلى و نقلى بر مقدار اين شش روز يا دوره قائم نشده و اين احتمال وجود دارد كه طول اين روزها (دوره ها) شديداً متفاوت نباشد. و اين احتمال از خلقت زمين كوچك ما در دو روز و از خلقت ميلياردها كهكشان‌ها كه احتمالًا تا كنون ١٢٥ ميليارد آنها توسط تلسكوبهاى قوى؛ مانند تلسكوب هابل كه در فضا فعال است و يا با مشاهده آثار متنوع ديگر كه موجب حدس دانشمندان شده است مورد قبول واقع گرديده است و از بقيه كهكشان‌ها بى‌خبريم. مگر اين‌كه گفته شود بحث تقدم خلقت آسمانها و زمين است و دليل روشنى نداريم كه آسمانها به معناى كهكشان‌ها باشد و به عبارت ديگر سوال اين جا است به فرضى كه مراد از آسمان= السماء در جمله‌ى: «ثُمَّ اسْتَوى‌ إِلَى السَّماءِ» مجرّد فضا باشد نه فضاى خالى؛ بلكه فضاى پر از دود- كه احتمالًا مراد از آن گاز باشد- اين فضاى گازى را خداوند به هفت حصه تقسيم فرموده البته نه تقسيم اعتبارى كه كلمه «فقضهن» و كلمه «امرها» كه ظاهراً مراد امر تكوينى است مخالف آن است؛ بلكه دود مذكور در يك ايجاد و تصرف تكوينى هفت گونه آسمان شده است.

سؤال اينجا است كه خلقت اين آسمانهاى گازى كه بعضى از نويسندگان امروزى از آن به بافت منسجم ياد مى‌كند مقدم است يا خلقت زمين. و اين‌كه قرآن از تزيين آسمان اول به چراغها- ستارگان نورى- ياد مى‌كند و در آيه‌ى ديگر: «إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ»