افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٠ - سجده نجم و شجر

سجده نجم و شجر

«وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ» (الرحمن: ٦)؛ نجم هم به معناى ستاره مى‌آيد و هم به معناى گياهان بى‌ساقه، شجر، گياهان به معناى ساقه دار است از قبيل درخت و بوته‌هاى جو، گندم و غيره، سجده‌ى آنان احتمالًا به معناى خضوع و تسليم آنان در برابر قوانين حاكم بر گياهان است كه مصاديق امر تكوينى خداوند است و اين گونه سجده تكوينى شامل تمام ذره‌هاى اتمها و كهكشان‌ها و ستاره‌هاى غول پيكر همه‌ى موجودات است‌

«فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ» كدام يك از نعمتهاى پروردگار تان را شما دو دسته نسبت به دروغ مى‌دهيد اين جمله در اين سوره مباركه ٣١ مرتبه پس از يك جمله، يا چند جمله تكرارشده است. و مراد به ضمير تثنيه، نوع إنسان و جن است كه از آيه‌ى ٣١ و ٣٣، دانسته مى‌شود و از اين موضوع دو مطلب به دست مى‌آيد:

اولًا: جن مكلف به عمل كردن به قرآن است نه اينكه دين جداگانه‌اى داشته باشد؛ بلى يك عده از واجبات و محرماتى كه از توان جن به خاطر لطافت جسمى خارج است و يا مفسده‌اى بر آن مترتب نمى‌شود، به آنها مكلف نخواهند بود و هيچ كسى از افراد عادى در اين مورد چيزى را تفصيلًا نمى‌داند؛ مثلا از نسبت كفار جن به مؤمنين آنان، آيا به نسبت كفار إنس به مؤمنين شان است، يانه و چگونه؟ تصرف جن در زمين مملوكه مسلمان، حرام است يانه؟ و از اين گونه سؤالات زياد است كه نه ثمره‌ى عملى دارد و نه جواب معقول.

دوماً: مطلب مهمى كه از اين آيه مباركه‌ (فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ) كه در اين سوره ٣١ مرتبه تكرار شده به دست مى‌يايد اينست كه جن به تمام آنچه كه در آيات اين سوره قبل از