افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٩ - مطالب مستفاد از چهار آيه(٩ - ١٢ فصلت)

زكات در مكه؟

«الَّذِينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ» (فصلت: ٧)؛ آيات زيادى‌[١] دلالت دارد كه كفّار مكلف به فروع مى‌باشند كه آيه‌ى فوق يكى از آنها مى‌باشد. و ظهور و اطلاق اين آيات نظريه صاحب حدايق الناظره و استاد علامه ما آقاى خويى (رحمهماالله) و ساير دانشمندان اخبارى شيعه و جمعى از دانشمندان اهل سنّت را كه با تفاوتهايى گفته‌اند كفّار مكلف به اصول هستند و به فروع دينى مكلف نيستند، تضعيف مى‌كند؛ لكن بر دلالت آيه‌ى فوق اين سؤال متوجه مى‌شود كه: زكات در مدينه تشريع شده نه در مكه و سوره فصلت را مكى گفته‌اند. و سؤال دوم اين است كه: مجرّد ندادن زكات موجب كفر نمى‌شود؛ بلكه انكار احكام شرعى كه ضرورى باشد[٢] و يا مكلف با علم به نزول آن از جانب خدا، آن را انكار كند. ممكن است مراد از زكات، زكات فطر باشد، ممكن است مراد مطلق انفاق باشد. والله العالم.

و آيه بيان حال مشركينى است كه براى بتهاى خود نذر مى‌كنند؛ ولى در راه خدا انفاق نمى‌نمايند. گويا آيه نوعى تشويق براى مؤمنين است كه مناسب است در حال فقر هم، بر فقيرتران مسلمان انفاق نمايند.

مطالب مستفاد از چهار آيه (٩- ١٢ فصلت)

١- خلقت زمين در دو روز (دوره)؛

٢- قرار دادن كوه‌ها بالاى زمين و بركت دادن و خيرات زمين و اندازه‌گيرى قوت‌ها

[١] - رجوع كنيد به صراط الحق ج ٢ در مباحث تكليف.

[٢] - در استلزام انكار ضرورى براى كفر نيز دو نظر وجود دارد: يكى اينكه نفس انكار ضرورى بودن يك حكم موجب كفر است. ديگر اينكه انكار در فرضى مستلزم كفر است كه موجب تكذيب النبى( ص) شود و تفصيل آن در كتب فقه ذكر شده است.