افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٥٢ - وضع مردم و زمين ما در قيامت

تفسير سوره زلزلة[١]

وضع مردم و زمين ما در قيامت‌

زمين در هنگام قيامت دچار زلزله شديدى مى‌شود به گونه‌اى كه مردم از شدت زلزله به وحشت مى‌فتند. اول در سوره حج مى‌فرمايد: محققاً زلزلة قيامت بسيار امر بزرگى است به حدى كه زنان شير دهنده از اطفال شير خوار خود- كه عادتاً خيلى به آنان علاقه دارند- از آنان غافل مى‌شود و هر زن باردار، بچه خود را (در هر ماهى كه باشد- سقط مى نمايند، مردم را مست مى بينى در حالى كه مست نيستند و لكن عذاب خداوند سخت است.

و دوم در زمين در همين زلزله فراگير بارهاى سنگين خود را (از داخل) بيرون مى اندازد.

اين اثقال ممكن است مواد مذابى باشد كه ما آن را در دنيا به شكل آتشفشانها ديده ايم و نيز معادن باقى مانده را و گويا زمين زير و رو مى‌شود: «وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ» (الإنشقاق: ٤).

بلى مى‌شود كه اثقال (جمع ثقل به كسر اول و سكون دوم و يابه فتح هردو-) شامل اعمال انسان هم باشد كه زمين به لَه و عليه آنان شهادت مى‌دهد و آن شهادت كاشف از علم زمين است ولى بودن اعمال ما در دل زمين كه بر آنها اخراج صدق كند مشكل است. و انسانها پس از تشكيل بدن و تعلق روح به ابدان به كره ساهره (ميدان حساب) مى روند (فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ) كره‌اى كه احتمالا هيچ ساختمانى ندارد زمين جامد در آن روز به سبب وحى نمودن خداوند به او، همه خبرهاى خود را بيان مى‌دارد كه شايد قدر متيقن از عملهاى بندگان را بيان نمايد. آيا اين نقل حكايت؛ مانند حكايت و بازگو كردن و صحبتهاى معمولى امروزى ما است يا حقيقت ديگرى دارد؟ بايدگفت: خدا مى‌داند ولى به نحوى تحديث مذكور

[١] - اين سوره مكى يا مدنى داراى ٨ آيه مى‌باشد.