افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠٧ - محشر و ميدان حساب در كجا است
محشر و ميدان حساب در كجا است
«فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ، فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ» (النازعات: ١٣)؛ آن باز گشت با يك خروش و صيحه و نفخه (دميدن) دوم محقق مىشود كه ناگاه مردم خود را در ساهرة مىيابند. (و براى حساب و عقاب و ثواب احضار مىشوند) در ترجمه مجمع البيان آمده است: ساهره ازماده سهر به معناى روى زمين، بيابان خشك و هموار و شب بيدارى آمده است.
اين كدام زمين است كه مردم در روى آن قرارمىگيرند؟ زمين فعلىما، كه مسلماً گنجايش هزاران ميليارد انسان را ندارد و محكوم به نابودى است، يا مراد ازساهره، كرهى بزرگترى كه احتمالًا صدها بار بزرگتر از زمين كوچك ما است كه سه حصهى از ده حصهى آن امروز مورد استفاده است مىباشد.
مقتضاى اعتبار دقيق احتمال دوم است كه مكلفى را براى حساب به آن كره منتقل مىكند كه نامش ساهره است وآنجا خوابى وجود ندارد وهمه مشغول حساب دهى خود مىباشند.
آنچه كه از قرآن كريم عاجلًا مى توانيم به آن استدلال كنيم آيه مباركه: «يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ» (ابراهيم: ٤٨)؛ و اين كرهى حساب با كرهى دوزخ و كرات بهشت در موقع حساب در جايى است كه آسمان و زمين آنها به تصريح آيهى فوق غير از آسمان فعلى ما، است. (دقت كنيد) و «وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ، وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ» (الشعراء: ٩٠- ٩١)؛ و ممكن است اين زمين يكى از زمين هاى هفتگانه باشد كه قرآن به آنها اشاره فرموده است. (وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ). و الله العالم بحقايق الامور.