افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨٦ - كاشتن و زراعت

ما مجهول است و بقيه اين بحث را در كتاب معاد (ازنظر دين و عقل و علم روحى جديد) و جزء چهارم صراط الحق بخوانيد.[١]

كاشتن و زراعت‌

افعال ما نسبت به نتايج خود، بر دو گونه است:

١- توليدى؛ ٢- اعدادى‌

غذا خوردن نسبت به بلعيدن توليدى است. و نسبت به تبديل غذا به خون و غيره، اعدادى است؛ اثر توليدى آن است كه بدون واسطه بر مولد خود مترتب مى‌شود؛ ولى آثار اعدادى علل ديگرى مى‌خواهد و كارما، يكى از علل ناقصه‌ى آن است.

از آيه‌ى ٥٨ تا ٧٢، چهار نمونه را قرآن بيان مى‌دارد كه كاملًا عقلانى و منطقى است:

١- قرار دادن منى در رحم زن عمل توليدى خود ما است كه به وسيله مجامعت به وجود مى‌آيد؛ ولى «تكّون» منى از غذا خوردن تنها به وجود نمى‌آيد؛ يعنى غدا خوردن علت مولده منى در بدن نيست؛ بلكه علت اعدادى است و كارهاى ديگرى در داخل بدن بايد توسط حركات غير ارادى ما، صورت گيرد، تا غذا تبديل به منى شود.

البته نقل منى در رحم، علت تامه و توليدى طفل در بدن زن نيست؛ بلكه علت معده است و اعمال شيميايى و فيزيكى متعددى مى‌خواهد تا وجود طفل در رحم حتمى‌شود.

٢- عمل مباشرى ما كاشتن دانه در دل زمين است، كه يك نوع علل اعدادى است، نه‌

[١] - براى امثال معناى ديگرى هم گفته‌اند كه به نظر اينجانب همسان معناى متن كتاب مى‌باشد كه مراد از آن، افراد ديگر انسان باشد؛ يعنى شما مى‌رويد و افراد ديگرى بيايند، والله العالم بمراده.