افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٩ - جهان ما در قرآن

من احتمال عقلايى نمى‌دهم كه روزى در كره‌ى زمين‌ما، آن قدر علوم تجربى پيش برود كه بشر بر كهكشان راه شيرى كه مشتمل بر منظومه‌ى شمسى ما است، احاطه درستى پيدا كند. والله العالم.

آسمان چيست؟ ظاهر پاره‌اى از آيات مى‌گويد: امر وجودى است نه مجرد فضاء؛ ولى من تا كنون دليل عقلى يا علمى در عبارات دانشمندان بر آن نيافته‌ام، بعضى از نويسندگان نوشته‌اند آسمان بافت منسجمى است؛ ولى دليلى بر ادعاى خود ذكر نكرده‌اند مباحث متعلق به آسمانه و زمينها زياد است كه نه تنها اين كتاب كوچك و معلومات نا چيز نگارنده تحمل طرح سوالهاى مخصوص به آنها را ندارد كه فكر مى‌كند زمان ما هم هنوز آماده‌گى جواب آنها را ندارد. «وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا» (الإسراء: ٨٥) و بر اين پايه و اساس، ممكن است در كرات كهكشانهاى آسمانى حقايق نوعى مادى از موجودات عاقل وجود داشته باشند و بر اين احتمال دانشمندان مغرب زمين هزاران پيام به فضاء فرستاده‌اند تا زمينه‌ى ارتباط آنها را با زمينى‌ها فراهم سازند. والله العالم.

در آيه، مشكل ديگرى از تركييب لفظى آن وجود دارد كه قدرت خدا در يكجا كردن جنبندگان، معلّق بر مشيت شده در حالى كه از نظر عقلى مشيت خداوند فرع قدرت ذاتى اوست، نگارنده جواب روشنى براى حل اين مشكل ندارد، واز مطالعه كننده‌ى دانشمند، جواب آن را طلب دارد.

به هر حال برمبناى آنچه كه گفتيم ممكن است زمانى بين موجودات عاقل دريكى و يا چند كره‌ى آسمانى جمع شوند ممكن است اين گرد آورى در كره‌ى زمين‌ما يا يكى از زمين‌هاى ششگانه‌ى ديگر باشد و ممكن است كه در محشر كبير، بعد از بسر رسانيدن اين جهان باشد. خدا خودش به كلام خود دانا مى‌باشد.