افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٩ - سابقون كيانند؟

خداوند) سبقت گيرندگان (پاداش آخروى) هستند. همين سابقون (پيش خداوند) مقربون مى‌باشند كه (هر فرد شان) در جنت نعيم است (و همه‌ى شان درجنتهاى نعيم مى‌باشند)[١]

نكته: جمله‌ى «كنتم» اگر به ملاحظه‌ى زمان محكى عنه، باشد يعنى در آن موقع به شما گفته‌مى‌شود كه شما در دنيا سه دسته بوديد، كه فعل ماضى باشد. و اگر به لحاظ زمان حكايت (زمان نزول آيه) باشد، طبعاً جمله‌ى مذكور به معناى مستقبل مى‌شود؛ يعنى «تكون ...» شما سه دسته مى‌شويد، در هر دو صورت معنى آيات يكى است.

ظرف تحقق سه دسته شدن انسان در همين دنيا، با اراده و اختيار خود مكلفين است.

سابقون كيانند؟

مى‌شود كه از دو آيه‌ى ديگر قرآن معناى مقربون را به دست آورد:

- ١ «أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ» (المؤمنون: ٦١)؛

- ٢ «وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ ...» (البقرة: ١٤٨)؛

- ٣ «فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ...» (فاطر: ٣٢)

آيه‌ى دوم دلالتى بر مطلب ندارد، دراخير ترددى وجود دارد؛ ولى آيه‌ى اول و سوم، نه ظهورى قابل اعتماد؛ بلكه تا حدودى مى‌رساند كه مراد از سابقون اول، سابقين به سوى ايمان واعمال صالحه و اخلاق فاضله است. و همين دو آيه، اطلاق آيه‌ى: «وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ‌

[١] ممكن است اضافه‌ى جنات به نعيم، اضافه‌بيانى باشد؛ يعنى جناتى كه سراسر نعمت خداوند است، ممكن است اضافه‌ى مذكور از اقسام بهشتاى مختلف كه در كتاب معاد و جزء چهارم صراط الحق گفته‌ام حكايت كند.