افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٦٢ - هفت زمين و هفت آسمان

است: «وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ ...» (الملك: ٥) و ديگرآيه‌ى ششم صافات: «إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ» (الصافات: ٦)؛ يعنى آسمان نزديك‌تر و پايين‌تر را به ستاره‌ها زينت داديم. وقتى اين مطلب به دست آمد، اشتباهات جمعى از اهل نظر نيز ظاهر مى‌شود؛ ولى اين سؤال براى همه پيدا مى‌شود كه حقيقت خود آسمان‌ها چيست؟

از صفاتى كه براى آسمان در قرآن ذكر شده طباقاً، اشقت، انفطرت و ... معلوم مى‌شود كه آسمان مجرد فضا نيست. پس آسمان چيست؟ به صراحت مى‌گويم من چيزى در اين مورد نمى‌دانم، و احتمالًا چند مرتبه در اين مورد در اين كتاب صحبت شده است.

در آيه‌ى عنوان بحث، خداوند آسمانهاى هفتگانه را طبقه، طبقه، معرفى مى‌كند كه يكى فوق ديگرى است.

و مطالب ديگرى كه در آيه فوق آمده است صحبت از اتقان نظام مخلوقات يا خلقت است كه بر اساس حكمت بالغه صورت گرفته و هيچ نقص و عيبى ندارد و همه اجزاى عالم از اين جهت هيچ تفاوتى ندارند.

اين موضوع امروز نسبت به زمان نزول آيه و حيات پيامبر اكرم (ص) به مراتب زيادى حسى و علمى شده و علوم تجربى به شمول علم نجوم دلايل زياد بر اين حكمت خدا و اتقان كائنات اقامه كرده كه چند دسته‌ى از علماء اگر به جمع كردن آنها روز ده ساعت كار كنند، سپس از چند سال، دهها جزء كتاب در اين مورد تأليف مى‌شود.

هفت زمين و هفت آسمان‌

از مباحث قبلى اين كتاب امور زير دانسته‌شد:

هفت كره‌ى زمين در كائنات وجود دارد كه خواص عمومى شان تا حدى كه زمين بر آنها صدق كند، مشترك است؛ ولى خصوصيات فردى اين كرات زمين، از حيث كميت و