افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٤ - تفسير سوره طور

بايد مى فرمود ما خلقت الأشياء الّا لتعبدونى.

صاحب تفسير الميزان‌[١] در اين كه اكثر جن و إنس عبادت ندارند، جواب ديگرى دارد كه مى گويد بناى اين اشكال اين است كه الف و لام در كلمه‌ى جن و إنس، براى استغراق است كه من هيچ فردى از جن و إنس را نيافريده ام مگر اينكه مرا عبادت كنند. ولى اگر بگوييم كه الف و لام آن براى جنس است، اشكال از بين مى‌رود چون با عبادت جمعى از مؤمنين جن و إنس اشكال از بين مى‌رود؛ بلى اگر همه افراد اين دو نوع عبادت نكنند نقص غرض لازم مى آيد.

ولى اين بيان اين سؤال را جواب نمى‌دهد كه هدف آفريدن اكثريت افراد إنسان كه عبادت نمى كنند چيست، او قادر بود تنها مؤمنين متعبدين را بيافريند؟

جواب آن از آنچه كه نگارنده گفته است بدست مى آيد[٢] والله العالم بافعاله و احكامه.

تفسير سوره طور[٣]

آسمان جسم است.

«يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً» (الطور: ٩)؛ يعنى روز قيامت آسمان دوران و چرخش دارد كه دلالت مى كند آسمان موجود خارجى از نوع جسم است و هنوز نگارنده حقيقت آن را نفهميده است و همين گونه از آيه‌ «فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّماءُ فَكانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهانِ‌ (الرحمن: ٣٧)؛

[١] - ترجمه الميزان، ج ١٨/ ٦١٤.

[٢] - بلى هدف ثانوى هدف نوعى است نه هدف فردى.

[٣] - اين سوره مكى و داراى ٤٩ آيه مى‌باشد.