افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١٢ - در برابر بلاها چه موقفى داشته باشيم

نظام تكوين و تشريع هيچ امر قبيح و باطل و شر و ضرر وجود نداشته باشد؛ ولى شكى نيست كه در جهان، شرور وجود دارد، سيل‌هاى مخرب، آتش سوزى جنگل‌ها در هواهاى‌گرم، شيوع امراض مهلكه، ابتلاء خيلى از إنسان‌ها و حيوان‌ها به مرض‌هاى گوناگون و به نقص اعضاى بدن، قحطى‌ها و گرسنگى‌ها و زلزله‌هاى مخرب، سردى‌ها و گرمى هايى كه جان حيوان و إنسان را تلف مى‌كند، غلبه و دريدن حيوانات درنده و امثال اين‌ها، از حوادث غير اختيارى كه محسوس است وزندگانى و زندگى مردم هميشه همراه آنها بوده و سراسر زندگى نوع إنسان از اين بليات و گرفتارى‌ها خالى نبوده است.

به علاوه اين‌ها، إنسانها به اقسام شرور ديگر گرفتار بوده و هستند، كه طبيعى نيست؛ بلكه به اراده و اختيار جمعى از حكومت‌هاى مستبد و جبار و افراد ظالم و فاسق بدتراز حيوانات بر افراد إنسان تحميل شده و مى‌شود؛ مانند دزدى، قتل، جرح، غصب اموال و اتلاف آنها، و كتك‌كارى، فحش و دشنام، ايذاء و رنجانيدن، اقسام مختلف ظلم و تعدى به مال و جان و آبرو، بالخصوص مظالم حكومت‌هاى ظالم و سلطنت‌هاى گذشته كه از اول تاريخ إنسانى، كشتن هابيل به دست قابيل تا ا مروز و تا قيام قيامت ادامه خواهد داشت.

فلاسفه و متكلمين در اين مورد نظريات گوناگونى دارند وتوجيهات و تقسيمات متعددى براى ما نموده‌اند تا آنچه مخالف حكمت خدا و عدل اوست جواب آن داده شود.

نويسنده در جزء اول نخستين كتابى كه به عربى در حوزه علميه نجف اشرف، در جوانى نوشته‌ام و سپس در متافيزيك و حل ٦٦ سؤال و كتب ديگر خود موضوع شرور را مطابق نظر خود شرح داده‌ام در اين جا، اول سؤال مى‌شود كه چرا خداوند جلو مكلفين را در مورد شرور اختيارى آنان نمى‌گيرد تا به مردم ظلمى نشود؟

ثانياً چرا جلو شرور طبيعى را كه از اختيار مكلفين بيرون است نمى‌گيرد؛ بلى شرورى كه‌