افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥١ - مطالب مستفاد از چهار آيه(٩ - ١٢ فصلت)
آسمان اول است كه قرآن مىفرمايد: «وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ حِفْظاً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ» (فصلت: ١٢)؛ كه مراد از اين چراغها ستارههاى محسوس است كه حدود چهار تا پنج هزار مىشود؛ ولى معناى آيه اين نيست كه همه اين ستارهها در آسمان اول باشد؛ بلكه آسمان اول تنها به نور آنها براى ما، مزين شده كه در دورانهاى سابق به واسطه پاك و صاف بودن هوا زينت آن روشنتر و جالبتر بود[١].
٥- آيهى ١٢ سورهى مورد بحث (فصلت) در مورد آسمانها فقط اين قدر اشاره مىكند كه در هر آسمان امر خود را وحى فرموده است. و در قرآن مجيد معلومات كمى در مورد آسمانها وجود دارد كه ما در كتاب ديگر خود كه در دوره جوانى نوشتهبوديم آنها را بيان داشتهايم (كتاب حل ٦٦ سؤال). بلى اين سؤال براى همه جالب است كه نسبت كهكشانهاى امروز با آسمانهاى هفت گانه قرآن چگونه است؟ قبلًا در همين كتاب احتمال داديم كه نسبت مذكور نسبت ظرفيه است؛ يعنى ميلياردها كهكشان كه تا كنون كشف شده و كهكشانهايى كه كشف نشده، همه مظروف است و در فضاى آسمانها قرار دارد و مىشود شواهدى از قرآن براى اين نظر ارائه نماييم. والله العالم.
٦- آيا آسمانها اول آفريده شده يا كرهى زمين؟ مقتضاى اعتبارات متعدد كه امروز از جهان مىدانيم كرهى زمين[٢] از نظر كيفى هرچند كمنظير يا بىنظير است؛ ولى از نظر كمى و روابط و انتظامات منظومههاى شمسى يك كرهى ناچيزى از چند سياره محدود است كه بر دور شمس محسوس ما مىچرخد و حتى بعضى از سيارات ديگر از او بزرگتر است. پس
[١] - مثلًا نگارنده در دورهى نوجوانى و جوانى از ديدن آسمان و ستارهها در شبهاى تابستان كه پشت بام مىخوابيديم خيلى لذت مى برده، ولى آسمان امروزى در غالب شهرهاى بزرگ، آن زينت را ندارد.
[٢] - كرهى زمين تنها همين كرهى مسكن ما، نمىباشد؛ بلكه هفت كره مى باشد( و من الارض مثله) و از شش كرهى ديگر بىخبريم كه در كدام كهكشان مىباشد.