تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٤٢ - سوره النساء(٤) آيات ١٠ تا ١٩
از آنچه بگذارند زوجات شما و اين نصف يا ربع مر شمار است مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ از پس وصيتى كه زوجات شما يُوصِينَ بِها وصيت كنند بآن أَوْ دَيْنٍ يا پس از قضاء وامى كه در ذمه آنها بوده باشد وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ و مر زنان شما راست چهار يك مِمَّا تَرَكْتُمْ از آنچه گذاشته باشيد خواه زن يكى باشد و خواه زياده كه همه در ربع شريكند إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ اگر نباشد شما را فرزند خواه يكى و خواه زياده خواه مذكر و خواه مؤنث خواه از ايشان و خواه غير ايشان فَإِنْ كانَ لَكُمْ وَلَدٌ پس اگر باشد شما را فرزند بر هر وجه كه باشد فَلَهُنَّ الثُّمُنُ پس آن زنان راست هشت يك مِمَّا تَرَكْتُمْ از آن چه گذاشتهايد از اموال و اين ربع و ثمن ثابت است مر ايشان را مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ پس از انفاذ وصيتى كه تُوصُونَ بِها وصية ميكنيد بآن أَوْ دَيْنٍ يا بعد از اداء دين كه در ذمه شما باشد در كنز العرفان آورده كه درين ايه تقديم ازواج جهة آنست كه ايشان وارثند با جميع طبقات و زوج را در لغة اطلاق ميكنند بر مرد و زن اضافه بر يكديگر و در عرف مخصوص است برجل و انثى از آن متميز مىشود بتا چون زوج و زوجه و علت در تعيين نصف براى زوج و ربع براى زوجه چند چيز است يكى قول صادق (ع) مر ابى عوجا را كه
ان المرأة ليس عليها جهاد و لا نفقة و لا عقل انما ذلك على الرجال
دويم قول صادق (ع) كه
ان المراة اذا تزوجت اخذت و الرجل يعطى فلذلك وفر على الرجل
و بعد از آن فرمود كه اناث در تحت عيال ذكرانند و بر مرد است كه زن را عيال خود گيرد و بر او انفاق كند و بر زن واجب نيست كه مرد را عيال خود گيرد و در وقت احتياج مرد نفقه كه باو داده آن را رد كند پس بجهة اين توفير اموال شده بر او و ذلك قوله تعالى الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ سيم عبد اللَّه بن سنان اين مسئله را از صادق صلوات اللَّه عليه پرسيد فرمود
لما جعل لها من الصداق
چهارم فهفكى بروايت ابى هاشم جعفرى از عسكرى (ع) پرسيد كه (ما بال المرأة المسكينة الضعيفة تاخذ سهما و ياخذ الرجل القوى سهمين) چيست حال زن مسكين و ضعيف كه يك سهم اخذ كند و مرد قوى توانا دو سهم آن حضرت جوابداد كه
لان المرأة ليس عليها جهاد و لا نفقة و لا معقلة انما ذلك على الرجال
من در نفس خود انديشه كردم كه اين همان مسئله است كه ابن ابى العوجاء از صادق (ع) سؤال كرد و بمثل اين جوابداد آن حضرت متوجه شد و فرمود
نعم هذه مسئلة بن ابى العوجاء و الجواب منا واحد اذا كان معنى المسئلة واحدا
و چون اينمعنى واضح شد بدانكه در اين مقام چند فائده است يكى آنكه مراد بولد در إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ اعم از آنست كه ولد زوج وارث باشد يا غير آن از ازواج ديگر و همچنين ولد از جانب