تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٤٧ - سوره آل عمران(٣) آيات ٦٠ تا ٦٩
رسالت (ص) و صفات اوست درين دو كتاب و يا ذكر ابراهيم در آن فَلِمَ تُحَاجُّونَ پس چرا مجادله ميكنيد فِيما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ در آن چه نيست شما را در آن دانشى يعنى قصه ابراهيم كه در كتاب شما نيست كه او يهودى بود يا نصرانى ملخص معنى آنست كه شما بسيار خصومة كرديد بر سبيل جحود در آنچه دانستيد و در كتاب خود خوانديد اكنون اين مانده است كه آنچه ندانيد از سر جهل خصومة كنيد تا هم چنان كه در اول معاند بوديد در آخر مجازف باشيد وَ اللَّهُ يَعْلَمُ و خدا ميداند كه ابراهيم بر دين هيچكس از شما نبوده زيرا كه عالم بجميع معلوماتست وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ و شما نميدانيد حقيقت حال او را پس در اينباب سخن مكنيد و نسبت باو مدهيد آن چه آن را نميدانيد و طلب اين علم از كسى كنيد كه عالم است بحال او كه حضرت خاتميت است (ص) پس تصريح ميفرمايد بمقتضى آن چه تقرير آن كرده بود از برهان بر عدم يهودية و نصرانية ابراهيم و رد قول اهل كتاب مينمايد بر دعوى كاذبه خودشان و مىگويد ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا نبود ابراهيم جهود وَ لا نَصْرانِيًّا و نه ترسا وَ لكِنْ كانَ و ليكن بود حَنِيفاً ميان كننده و گرونده از عقايد ذايغه بسوى دين حق مُسْلِماً گردن نهنده و اقامت نماينده بدين اسلام از روى اخلاص منقاد وحدانيت ملك علام و اوامر و نواهى او وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ و نبود از شرك آرندگان اين تعريض اهل كتابست كه مشرك شدند باعتقاد الوهيت عيسى و عزير و رد ادعاى ايشان بر آنكه بر ملت ابراهيمند و در آيه دلالت است بر آنكه موسى و عيسى نيز يهودى و نصرانى نبودهاند هم چنان كه ابراهيم چه دين حق سبحانه دين اسلام است و يهودية ملت محرفه است از شريعة موسى (ع) و نصرانية ملت محرفه است از شريعت عيسى (ع) پس اين هر دو صفت ذماند كه اين هر دو فرقه ضاله تابع آن شدهاند و قوله وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ متضمن آنست كه يهودية و نصرانيه شرك است إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بدرستى كه سزاوارترين مردمان بِإِبْراهِيمَ بدين ابراهيم لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ هر آينه آن كسانىاند كه پيروى كردند او را در زمان او و در انوار گفته كه اولى ماخوذ است از ولى بمعنى قرب يعنى اخص و اقرب مردمان بابراهيم امت اويند كه در زمان او تابع جميع اوامر و نواهى او بودند و ناصر او بر اعداى او تا آنكه امر او ظاهر و كلمه او باهر گشت وَ هذَا النَّبِيُ و ديگرين پيغمبر است كه بر ملت او است وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه ايمان آوردهاند