تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٣٥ - سوره آل عمران(٣) آيات ١٣٠ تا ١٣٩
در عقب آن ايشان را امر ميفرمايد بچيزى كه موجب نجات باشد از آن و ميگويد كه وَ أَطِيعُوا اللَّهَ و فرمان بريد خدا را در آنچه حكم كند وَ الرَّسُولَ و اطاعت نمائيد رسول را در آنچه فرمايد لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ شايد كه شما رحم كرده شويد و از عذاب برهيد يعنى تا حقتعالى بر شما رحم نموده از آتش دوزخ نجات ارزانى فرمايد و در انوار گفته كه اتباع وعيد بوعد بجهت ترهيب است از مخالفت و ترغيب در طاعت و ذكر طاعت خدا با آنكه طاعت رسول همان طاعت اوست بجهت دو چيز است يكى آنكه مقصود از آيه طاعت رسول است در آنچه فرمايد با قصد طاعت خدا دويم تنبيه است بر آنكه هر كه اطاعت رسول كند در آنچه فرمايد هم چنان است كه اطاعت خدا كرده تا مسارعت كند بامر او و چون حق سبحانه تحذير بندگان نمود از افعالى كه موجب عقابست در عقب آن حث ايشان كرد بر افعالى كه موجب ثواب است و فرمود كه وَ سارِعُوا و بشتابيد و پيشى گيريد بر يكديگر إِلى مَغْفِرَةٍ بآن چيزى كه مستلزم آمرزش شود شما را مِنْ رَبِّكُمْ از نزد پروردگار شما اقامه لازم در مقام ملزوم بجهت تشويق بندگان است بموجبات مغفرت كه آن كلمه شهادتست نزد ابن عباس با اداء جميع فرايض و اين مرويست از امير المؤمنين (ع) و نزد انس تكبير اول است كه بجماعت دريابند يا اخلاص در طاعت يا توبه با هجرت قبل از فتح مكه يا متابعت فرايض و سنن و يا استغفار و نزد يمانى نمازهاى پنج گانه است و ضحاك گفته كه جهاد است كه مقام مقتضى آنست چه آيه در خلال قصه احد نازل شده و در بحر الحقايق آورده كه بشتابيد درين راه بقدم تقوى كه تزكيه نفس است از اخلاق حيوانيه كه جز بدين قدم بمقام قرب و جنت رسيدن محال است وَ جَنَّةٍ و بشتابيد بعملى كه برساند شما را ببهشتى كه از روى عظمت و بسطت عَرْضُهَا السَّماواتُ پهناى آن آسمانها است يعنى مانند سعة همه آسمانها وَ الْأَرْضُ و همه زمينها و ابن عباس گفته است كه اى (سبع سماوات و سبع ارض) و حذف حرف تشبيه جهت مبالغه است در سعة از قبيل (زيد اسد) و تخصيص عرض بهشت بجهت آنست كه طول آن در فهم بشر نگنجد و در انوار گفته كه در ذكر عرض مبالغه است در وصف جنت بسعة بر طريق تمثيل زيرا كه عرض كمتر از طول است و گفتهاند كه غرض از عرض عرضى نيست كه مقابل طول است بلكه مراد بيان سعة و عظم بهشتست و عرب هر گاه وصف شيء كند بسعة آن را بعرض متصف مىسازد كما قال امرء القيس (بلاد عريضة و ارض اريضة) (مواقع غيث فى فضاء عريض) و نزد ابى مسلم اصفهانى مراد آنست كه ثمن جنت مثل ثمن جميع سماوات و ارض است اگر بمعرض بيع