تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٧ - سوره البقرة(٢) آيات ٢٣٠ تا ٢٣٩
ما را در او امر كرده است كه قنوت بخوانيم و يا ظهر است و اين را از باقر و صادق (ع) روايت كردهاند و تسميه اين بوسطى جهة آنست كه وسط نهار است در وقت حر كه اشق اوقات است براى حضور بنماز پس افصل باشد
لقوله (ع) افضل العبادات احمزها
و زيد بن ثابت روايت كرده كه مردمان بجهة فرط حرارت بنماز پيشين حاضر نمىشدند پيغمبر (ص) در غضب شده قصد كرد كه هر كه بمسجد حاضر نشود خانه او را بسوزانند پس مردمان متحمل مشقت كثيره مىشدند و در نيم روز بنماز پيشين حاضر مىشدند و يا بجهة آنكه اول نمازيست كه فرض شده و وقوع آن در ساعتى است كه ابواب سماوات در آن وقت مفتوح مىشوند و آن را نمىبندند تا آنكه آن نماز مؤدى شود و دعا در آن وقت مستجاب است
روى عن ابى جعفر (ع) قال قال رسول اللَّه (ص) اذا زالت الشمس فتحت ابواب السماء و ابواب الجنان و استجب الدعاء فطوبى لمن دفع له عمل صالح
و ابو ذر از امير المؤمنين (ع) روايت كرده كه خداى را در ميان آسمان حلقهاى است چون آفتاب در آنجا رسد نيمه روز باشد و در وقت بيرون آمدن آفتاب از آن حلقه همه چيزها خداى را تسبيح گويند براى شرف آن وقت و يا مراد نماز عصر است و اين قول مروى است از امير المؤمنين عليه السلام و عبد اللَّه مسعود و حسن بصرى و قتاده و ضحاك و معظم صحابه و تابعين زيرا كه آن ميان دو صلاة ليل و دو صلاة نهار است و بجهة آنكه پيغمبر (ص) فرمود كه
من فاتته صلاة العصر فكانما وتر أهله و ماله
هر كه نماز ديگر از او فوت شود گوئيا كه اهل و مال او سمت هلاكت يافته است و در روايت ديگر
حبط عمله
گوئيا احب عمل او كردهاند و ديگر در روز احزاب فرمود كه
شغلونا عن الصلاة الوسطى صلاة العصر
اگر اين حديث صحيح باشد پس صريح است در مطلوب و يا مغربست زيرا كه عدد آن متوسط است ميان ثنائى و رباعى و ثعلبى باسناد خود از عايشه نقل كرده كه پيغمبر (ص) فرمود كه افضل صلوات نزد خدا صلاة مغرب است و لهذا بقصر آن حكم واقع نشده و آن را مفتح صلاة ليل و مختم صلاة نهار گردانيده هر كه آن را ادا كند و دو ركعت ديگر بعد از آن بگذارد حقتعالى براى او قصرى در جنت بنا كند و هر كه چهار ركعت بعد از آن بگذارد حقتعالى گناهان چهل ساله او را بيامرزد و يا عشا است بجهة توسط آن ميان ليليه و نهاريه كه قصر در آنها جايز نيست و گويند حكمت در اخفاى صلاة وسطى آنست كه تا بر جميع صلوات يوميه مواظبت نمايند مانند اخفاى ليلة القدر و اسم اعظم و ولى و ساعت اجابت يكى از ربيع خثيم پرسيد كه نماز وسطى كدام است گفت غرض تو از اين پرسيدن چه چيز است جواب داد كه تا بر آن مداومت كنم و در محافظة آن اهتمام نمايم گفت خداى تعيين اين نماز نكرد تا بر همه نماز هاى فريضه محافظة كنى و از بعضى از ائمه زيديه مروى است كه (انها صلاة الجمعة و الظهر فى ساير