تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١١٦ - سوره البقرة(٢) آيات ٢٦٠ تا ٢٦٩
يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ صرف ميكنند مالهاى خود را فِي سَبِيلِ اللَّهِ در راه خدا بر غازيان و مجاهدان و يا در همه ابواب البر كه راه خدايست و اين قول اكثر است و منقول از ابى عبد اللَّه (ع) و بر هر تقدير نفقه كردن اين منفقان كَمَثَلِ حَبَّةٍ همچون مثل دانهايست و ميتواند بود كه مثل حبة در تقدير مثل باذر حبة بخذف مضاف باشد و مثل الذين بر اصل معنى خود باشد بدون تقدير مضاف كه آن مثل (انفاق والدين) است كه مترجم شد و معنى اينكه مثل كسانى كه در راه خدا انفاق ميكنند مثل افكننده دانهايست در زير زمين طيب كه آن دانه أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ بروياند هفت خوشه را باين نوع كه هفت شعبه از اصل آن منشعب گردد و بر هر شعبه خوشه بود فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ در هر خوشه از آن مِائَةُ حَبَّةٍ صد دانه كه يكى را هفتصد حاصل آمده باشد اسناد انبات بحبه بجهت آنست كه حبه از اسبابست مانند اسناد انبات بارض و ماء و منبت فى الحقيقه حق سبحانه است و اين تمثيل است و مقتضى وقوع آن نيست مانند تمثيل شيء بانبات اغوال و رؤس شياطين و مع ذلك گاهست كه اين صورت در ذرة و دخن واقع ميشود و در حنطه نيز در زمين غلهخيز وَ اللَّهُ يُضاعِفُ و خدا زياده ميگرداند اين مضاعفه را كه هفتصد است بهفت هزار يا بيشتر لِمَنْ يَشاءُ براى هر كه خواهد از منفقان بفضل خود بر حسب حال منفق از اخلاص و تعب او و بجهت اينست تفاوت اعمال در مقادير ثواب وَ اللَّهُ واسِعٌ و خدا بسيار بخشش است كه يكى را هفتصد و زياده ميدهد و تنگ نميشود بر او آنچه تفضل مينمايد آن را عَلِيمٌ دانا است بنيات منفقان و قدر انفاق ايشان غرض از اين تمثيل تصوير (اضعافست) و ترغيب متصدقان كه چون نظر باجر ميكنند كه يكى را هفتصد است پيوسته بتصدق اشتغال نمايند و نعم ما قيل:
|
آنكه بشارت بخودت ميدهد |
دانه يكى هفتصدت ميدهد |
|