مقرر كرده باشد لَهُنَّ فَرِيضَةً مر ايشان را مهرى‌ فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ‌ پس بر شما است اداى نيمه از آنچه فرض كرده‌ايد نصف مبتدائيست كه خبر او محذوفست اى فعليكم نصف ما فرضتم و در اين دليل است بر آنكه نفى جناح در آيه سابقه تبعه مهر است و بر آنكه عدم متعه با تشطير مهر است زيرا كه اين قسم قسيم اولست مرويست كه قبل از نزول اين آيه هر كه زن را پيش از دخول طلاق دادى از مهر مسمى چيزى بر او لازم نبودى بلكه متعه بايستى داد چنان كه در سورة الاحزاب حكم شده كه‌ فَمَتِّعُوهُنَّ وَ سَرِّحُوهُنَ‌ پس باين آيه حكم آن آيه منسوخ شد و نصف مهر لازم گشت‌ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ‌ مگر آنكه عفو كنند آن زنانى كه اهليت عفو داشته باشند از بلوغ و رشد و عقل يعنى هيچ چيزى را از مهر اخذ نكنند و ابراء ذمه زوج كنند از آن و بدانكه ميتواند بود كه يعفون براى تذكير باشد به آنكه واو ضمير جمع مذكر باشد و نون علامت رفع و لكن چون اينجا نون بدخول ان ناصبه ساقط نشده معلوم ميشود كه نون جمع مؤنث است پس واو لام الفعل باشد و نون ضمير جمع مؤنث يعنى زنان مطلقه عفو نمايند مجموع صداق را و از ذمه ازواج برى نمايند أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي‌ يا عفو كند آن كسى كه‌ بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ‌ بدست او است بستن نكاح زوجه مراد ولى زوجه است كه پدر يا جد او است از جانب پدر گاهى كه صغيره بود يعنى ولى زوجه صغيره عفو جميع صداق نمايد و ابراء ذمه زوج كند يا غبطه صغيره‌ وَ أَنْ تَعْفُوا و آنكه عفو كنيد اى اولياى عقد با ملاحظه غبطه‌ أَقْرَبُ‌ نزديكتر است‌ لِلتَّقْوى‌ براى پرهيزكارى از تعدى و يافتن ثواب‌ وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ‌ و فراموش مكنيد تفضل را بَيْنَكُمْ‌ در ميان يكديگر يعنى اولياى زن انديشه كنند كه زوج از عقد زوجه خود محروم و مأيوس شده پس بجهت اين هيچ مهر از او نستانند بشرط غبطه‌ إِنَّ اللَّهَ‌ بدرستى كه خدا بِما تَعْمَلُونَ‌ بآنچه مى‌كنيد از فضل‌ بَصِيرٌ بينا است و تفضل و احسان شما را ضايع نخواهد كرد و نزد سعيد بن مسيب و شريح و ابراهيم و قتاده و ضحاك مراد بالذى بيده عقدة النكاح زوجست يعنى شوهر تفضل كند و تمام مهر بدهد و عفو كردن شوهر يعنى تمامى مهر ادا كردن او اقربست بتقوى و بنا بر اين و لا تنسوا الفضل بينكم باين معنى است كه مرد تفكر كند كه اين زن در عقد من محبوس بوده و از وصال من مايوس شده او را بتمام مهر مسمى دلشاد گردانم و زن نيز انديشه نمايد كه اين مرد بمن نرسيده و از مواصلت من بهره‌مند نگشته اولى آنكه از او هيچ نگيرم و ابو حنيفه بر اين قولست و قول اول‌