تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٢٦ - سوره البقرة(٢) آيات ٢٦٠ تا ٢٦٩
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى گروه گروندگان أَنْفِقُوا نفقه كنيد در راه خدا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ از پاكيزههاى آنچه كسب كردهايد بتجارت و صناعت يعنى از حلال آن نه حرام و يا از خيار و جياد آن لقوله تعالى لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ و از آنچه بيرون آورديم براى شما مِنَ الْأَرْضِ از زمين از غلات و ثمار كه زكاة در آن واجب باشد و از معادن كه خمس در آن فرض باشد مراد طيبات آن چيز است بتقدير مضاف و حذف آن بجهت تقدم ذكر آنست از عبد اللَّه عباس روايتست كه رسول (ص) اصحاب را گفت كه
ان للَّه فى اموالكم حقا
خداى را در اموال شما حقست چون مال شما بحد آن برسد يعنى بنصاب زكاة بدهيد پس اغنياى انصار بوقت رسيدن خرما آنچه رسيدهتر و گزيده تر بودى بمسجد پيغمبر (ص) آورده در گوشه نهادندى تا فقراى مهاجرين تناول كردندى روزى يكى از مال داران دنيا دوست صاعى خرما از آن متاع كه بهيچ نمىارزيد بياورد و در ميان خرماهاى نيكو ريخت و كالاى خبيث خود را بآن متاعهاى پاكيزه بر آميخت حقتعالى از اين نهى كرده فرمود كه از اطيب اموال صدقه دهيد وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ و قصد مكنيد يردى و تباه و ناخوش و يا بحرام مِنْهُ از آن چيز تُنْفِقُونَ در حالتى كه نفقه كنيد اين حالست از فاعل تيمموا و مىتواند بود كه منه متعلق باشد به تُنْفِقُونَ و ضمير راجع بخبيث و جمله حال از او يعنى مال ردى را قصد مكنيد در حالتى كه از آن ردى انفاق نمائيد و محتملست كه ضمير منه راجع ب مِمَّا أَخْرَجْنا باشد و بنا برين تخصيص آن بنهى مذكور بجهت آن باشد كه تفاوت در آن اكثرست يعنى ردى آنچه از زمين بيرون آوردهايم انفاق مكنيد وَ لَسْتُمْ و حال آنكه نيستيد شما بِآخِذِيهِ فرا گيرنده چنان چيزى را كه بشما دهند در حقوق شما إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا مگر آنكه چشم فرو خوابانيد فِيهِ در اخذ آن جهت كراهت از گرفتن آن و مساهله و مسامحه كنيد از آن پس آنچه بخود نپسنديد بديگران مپسنديد وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌ و بدانيد كه خدا بى نيازست از كسى كه صدقه بمال خبيث كند حَمِيدٌ ستاينده است آن را كه صدقه از مال پاكيزه دهد يا غنى است از انفاق شما و اين كه شما را امر كرد بجهت انتفاع شما است و حميدست بقبول و اثابت بر آن در اين آيه امر است بزكاة و گويند مراد صدقه تطوع است و اصح آنست كه اعم از فرايض و نوافل است و در تقديم ما كسبتم دلالتست بر آنكه ثواب صدقه از حلال مكتسب اعظمست از صدقه حلال غير مكتسب و از حضرت رسالت (ص) روايتست كه
ان اللَّه قسم بينكم اخلاقكم كما قسم بينكم