فَلَمَّا جاوَزَهُ‌ پس آن هنگام كه عبور كرد از آن جوى‌ هُوَ طالوت‌ وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آن كسانى كه ايمان آورده بودند و قول او را تصديق نموده معه بگذشتند با او قالُوا گفتند با يكدگر لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ‌ نيست ما را توانايى امروز بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ‌ بجالوت و لشگريان او و قولى آنست كه از آن لشگر هفتاد و شش هزار از جوى نگذشتند و چهار هزار كه عبور كردند چون چشم ايشان بر لشگر جالوت افتاد سه هزار و ششصد و هشتاد و هفت بجهة كثرة و قوت ايشان ترسان شده گفتند ما طاقت حرب جالوت نداريم و سر فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ‌ بمنصبه ظهور آمد و از اينجا معلوم ميشود كه قلت در مظان خير است و كثرت در مضان شر و حق سبحانه در بسيار مواضع قرآن قلت را بخير منعوت ساخته و كثرت را بسمت شر متسم گردانيده و من ذلك قوله‌ وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ و قوله‌ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَلِيلٌ ما هُمْ‌ و قوله‌ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ‌ و قوله‌ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ‌ بعد از آن از قول اصحاب عبور كه بقلت موصوف بودند خبر ميدهد كه‌ قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ‌ گفتند آنان كه متيقن بودند و بيقين مى دانستند أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّهِ‌ آنكه ايشان ملاقات كنندگانند يعنى بيننده‌اند جزا دادن خداى را و توقع آن داشتند كه بعد از شهادت رسندگانند ببهشت و ظن بمعنى يقين در كلام عرب شايع است چنان كه در اوايل اين سوره بحيز تحرير در آمد و اين جماعت سيصد و سيزده تن بودند از لشگريان طالوت كه از روى تيقن و خلوص اعتقاد گفتند كه‌ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ بسيارى از گروه اندك از مؤمنان‌ غَلَبَتْ‌ غالب شده اند فِئَةً كَثِيرَةً بر گروه بسيار از اهل كفر و عدوان‌ بِإِذْنِ اللَّهِ‌ بعون و نصرت و مددكارى خدا وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ‌ و خداى با صابرانست بتأييد و توفيق و قوة و گويند ضمير قالوا راجع بمتخلفان است كه از آب عبور نتوانستند كرد يعنى اهل تخلف و عصيان بعد از گذشتن تابعان و مطيعان طالوت بر سبيل اعتذار گفتند ما را طاقت مقاومت نيست با جالوت و لشگريان او و اينها كه از آب گذشته بودند در جواب ايشان گفتند كه بسيار بوده كه حق سبحانه بتأييد گروه اندك را بر گروه بسيار غالب گردانيده و كم احتمال دارد كه استفهاميه باشد يا خبريه و من براى تبيين يا زايده و فئة فرقه آدميانند ماخوذ از فاوت راسه اذا شفقته يا از فاء اذا رجع پس بر وزن فعه است و يا فله القصه خايفان بجهة جبن و بد دلى از مقاتله ابا نمودند و مخالفان بر طرف نهر بماندند طالوت با سيصد و سيزده مرد كه متقين بودند برسيدن‌