تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٨٠
مردى بعد از وفات آن حضرت براى خود آنچه خواست گفت يعنى عمر و مسلم بن الحجاج در صحيح خود آورده كه حدثنا الحسن الحلوانى قال حدثنا عبد الرزاق قال اخبرنا ابن جريح قال قال عطا قدم جابر بن عبد اللَّه معتمرا فجئناه فى منزله قال و ماله القوم عن اشياء ثم ذكر و المتعة فقال استمتعنا على عهد رسول اللَّه (ص) و ابى بكر و عمر يعنى مسلم در صحيح خود از حسن حلوانى نقل كرده و حسن از عبد الرزاق و عبد الرزاق از ابن جريح و او از عطا كه جابر بن عبد اللَّه عمره گرفته بمكه آمد و ما بمنزل او رفتيم و مردمان از او مسائل و حكايات و احاديث ميپرسيدند بعد از آن ذكر متعه كردند گفت ما در عهد رسول خدا (ص) و در عهد ابو بكر و عمر متعه ميكرديم و نيز آنچه دلالت مى كند بر آنكه لفظ استمتاع در آيه بمعنى متعه است اينست كه اگر بمعنى انتفاع و جماع باشد لازم آيد كه مهر گاهى واجب آيد كه زوج اخذ انتفاع از زوجه كرده باشد كه آن جماع است و يا مقدمات آن و حال آنكه قبل از دخول نصف مهر لازم است و اگر مراد بآن نكاح دائمى باشد لازم باشد بر زوج كه بنفس عقد جميع مهر را بزوجه رساند زيرا كه فرموده فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَ و خلافى نيست در آنكه تمام مهر در دائمى واجب نيست مگر بعد از انتفاع بجماع و در نكاح متعه جميع مهر لازم مىشود بنفس عقد و سخن عمر كه بر بالاى منبر گفت كه (متعتان على عهد رسول اللَّه انا انهى عنهما و اعاقب عليهما) نيز مصرحست بر آنكه نهى از جانب او شده نه از پيغمبر (ص) زيرا كه اضافه نهى بخود كرده بجهت راى فاسدى كه صلاح دانسته و اگر آيتى ناسخ و ناهى آن ميبود بعد از اباحه آن در وقت مخصوص بايستى كه اضافه تحريم بآن حضرت كردى نه بخود و نيز متعه حج را مقارن آن ساخته در تحريم و بلا خلاف متعه حج منسوخ نشده و محرم نگشته پس واجب باشد كه حكم متعه نسا حكم متعه حج باشد انتهى كلام صاحب المجمع و از جمله روايات از ائمه اطهار صلوات اللَّه عليهم در باب ترغيب متعه و انكار منكر آن حضرت (من خصه اللَّه باللطف الأبدى خاتم المجتهدين بالتوفيق السرمدى الغريق فى بحار رحمة اللَّه الملك العلى الشيخ على ابن عبد العالى قدس اللَّه سره و روح اللَّه روحه) در رساله كه در باب متعه نوشته آورده كه
قال النبى (ص) من تمتع مرة واحدة عتق ثلاثة من النار و من تمتع عتق ثلثاه من النار و من تمتع ثلث مرات عتق كله من النار
هر كه يك بار متعه كند دو دانگ او از آتش دوزخ آزاد شود و هر كه دو بار متعه كند چهار دانگ او از آتش دوزخ آزاد گردد و هر كه سه بار متعه كند همه او از آتش دوزخ آزاد گردد و ايضا
قال النبى (ص) من تمتع مرة امن من سخط الجبار و من تمتع مرتين حشر مع الأبرار و من تمتع ثلث مرات زاحمنى فى الجنان
هر كه يك بار متعه كند ايمن شود از خشم خداى قهار و هر كه دو بار متعه كند محشور