تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤١٧ - سوره النساء(٤) آيات ١ تا ٩
سوگند خوردن باو چه هر يك در وقت طلب حاجت بيكديگر مىگوئيد كه (اسئلك باللَّه ان تفعل كذا و انشدك باللَّه) يعنى بحق خداى كه چنين و چنان كنى مراد آنست كه هم چنان كه به اقوال تعظيم او ميكند بافعال كه آن اطاعتست نيز تعظيم او نمائيد و اصل تسائلون تتسائلون است كه بجهت تخفيف حذف احدى التاءين شده است وَ الْأَرْحامَ عطفست بر محل جار و مجرور كه نصبست بر مفعوليت كقولك مررت بزيد و عمروا يعنى از يكديگر سؤال ميكنيد و سوگند ميدهيد يكديگر را بخداى و بخويشان خود و مىگوئيد (نشدتك اللَّه و الارحام ان تفعل كذا و كذا و انشدتك اللَّه و الارحام) مراد آنست كه بترسيد از آن خدايى كه در انجاح مرام از يكديگر بر سبيل تعاطف و تراحم بنام او و ارحام سوگند مىخوريد و اين از عادات عرب بوده كه در وقت طلب از يكديگر متمسك مىشدهاند بنام خدا و ذكر خويشان تا بوسيله آن سلسله عطوفت يكديگر را در حركت آورده موجب انجاح مقاصد ايشان گردد و از حسن بصرى مروى است كه اذا سالك احد باللَّه فاعطه و اذا سألك بالرحم فاعطه يعنى هر كه از تو بوسيله ذكر خدا چيزى طلبد او را بده و هر كه از تو بذكر رحم طلب امرى كند او را عطا كن و نزد ابن عباس و قتاده و مجاهد و ضحاك و ربيع وَ الْأَرْحامَ عطفست بر اللَّه يعنى بترسيد از معصيت خدا و بپرهيزيد از بريدن از خويشان بلكه اطاعت خدا كنيد و صله رحم مرعى داريد و اين مروى است از ابى جعفر (ع) و اينكه ارحام را مقارن اسم خود گردانيده تنبيه است بر مزيت مكرمت ارحام نزد او و لزوم مراقبت اقربا و وجوب صله ارحام و تودد و تراحم با ايشان از قبيل أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً و از حضرت رسالت (ص) مروى است كه
الرحم متمسك بالعرض تقول من وصلنى وصله اللَّه و من قطعنى قطعه اللَّه
يعنى خويشى متمسك شده است بعرش و ميگويد كه هر كه بمن پيوسته بحق تعالى پيوسته و رحمت او سبحانه باو پيوسته باد و هر كه از من بريده رحمت الهى از او بريده باد و در احاديث قدسيه آمده كه
انا الرحمن خلقت الرحم و شفقت لها اسما من اسمى فمن وصلها وصلته الى و من قطعها قطعته الى
من رحمانم رحم را آفريدم و اسم او را از اسم خود اشتقاق كردم پس هر كه بپيوندد بآن من باو پيوندم و هر كه از او ببرد من از او ببرم (و اصبغ بن نباته) از امير المؤمنين صلوات اللّه عليه روايت كرده كه هر كه غضب كند بر رحم خود آتش او را مس كند و بعد از آن فرمود كه
انها متعلقة بالعرش ينادى اللهم صل من وصلنى و اقطع من قطعنى
يعنى بدرستى كه رحم چنگ در زده است بعرش خدا و ندا ميكند كه بار خدايا بپيوند با هر كه با من پيوست و بر هر كه از من بريده و عيينه از حضرت رسالة صلّى اللَّه عليه و آله روايت كرده كه
تخيروا لنطفكم
بر گزينيد از براى نطفهاى خود يعنى نطفه خود را در موضع حلال بنهيد نشنيدهايد كه حقتعالى فرمود وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ و اول صله رحم آنست كه موضع حلال از براى ولد اختيار كنيد و قطع رحم او و قطع رحم نسب او نكنيد