الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ.«٩» است كه بايد در معانى اين اسماء و صفات انديشيد تا اسرار آنها بر خواننده كشف شود، زيرا آنها معانى و رموزى را در بردارند كه كشف آنها جز براى افراد موفّق حاصل نمى‌شود. گفتار على (ع) اشاره به همين معنا دارد در آن جا كه فرموده است: «پيامبر (ص) هيچ رازى به من نگفته كه آن را از مردم پوشيده داشته باشد جز اين كه بايد خداوند متعال به بنده‌اى در كتابش فهمى عطا كند، پس بايد در طلب اين فهم حريص بود.»«١٠» ابن مسعود گفته است: هر كس دانش اوّلين و آخرين را خواهان است بايد در قرآن كاوش كند. بيشتر علوم قرآن مندرج در اسماء و صفات بارى تعالى است، زيرا بيشتر مردم از آنها جز چيزهايى كه در خور فهم آنان است درك نكرده‌اند و به عمق آنها دست نيافته‌اند.

امّا افعال خداوند مانند ذكر آفرينش آسمانها و زمين و جز آنها، لازم است خواننده از آنها به صفات و عظمت بارى تعالى پى برد زيرا فعل نمايانگر فاعل و عظمت اين بيانگر عظمت آن است. بنابر اين بايد در فعل فاعل را مشاهده كند و به فعل نظر نداشته باشد. هر كس حقّ را بشناسد آن را در هر شيى‌ء موجود مى‌بيند، زيرا هر چيزى از اوست و بازگشت آن به سوى او و قيام آن بدوست، و به راستى او همه چيز است كسى كه او را در هر چيزى كه مى‌بيند نبيند بى‌شكّ او را نشناخته، و كسى كه او را شناخته مى‌داند كه هر چه غير از خداست باطل است، و همه اشياء جز ذات پاك او هلاك و نابودند و اين‌

[٩] حشر / ٢٣: ... حاکم و مالک اصلي اوست، از هر عيب منزّه است، ستم نمي‌کند، به مؤمنان امنيّت مي‌بخشد، مراقب همه‌چيز است، قدرتمندي است شکست‌ناپذير که با اراده نافذ خود هر امري را اصلاح مي‌کند، او شايسته بزرگي است.

[١٠]- عراقي گفته است: نسائي آن را از روايت ابي جحيفه نقل کرده گفته است: از علي (ع) پرسيدم آيا از پيامبر خدا (ص) چيزي جز قرآن نزد شما وجود داردي فرمود: «به خدايي که دانه را شکافت و آدمي را آفريد نه مگر آن که خداوند به بنده‌اي درباره کتابش فهمي عطا کند.» در صحيح مسلم بدين صورت آمده: آيا از پيامبر خدا نزد شما چيزي هست که در قرآن نيست. در سنن ابي داوود و نسائي آمده که: گفتيم آيا پيامبر خدا (ص) چيزي را به شما سفارش کرده که آن را به مردم توصيه نکرده باشد، فرمود: «نه جز آنچه در اين کتاب من است» و فهم درباره قرآن را ذکر نفرموده است.