حجّ‌گزار بايد بداند كه از عائله و وطن خود جدا شده و در سفرى كه شباهت به سفرهاى دنيا ندارد، رو به سوى خدا آورده است. بايد به ياد آورد كه چه مى‌خواهد و متوجّه كجا و خواهان زيارت چه كسى است. بداند او رو به سوى ملك الملوك آورده و در زمره زائران او قرار گرفته است زائرانى كه حضرتش آنان را به سوى خود فراخوانده و آنها را اجابت كردند و ايشان را تشويق فرموده و مشتاق شدند، و از آنها خواست برخيزند، برخاستند و علايق را قطع كردند و از خلايق جدا شده رو به خانه او آوردند، خانه‌اى كه خداوند امر آن را بزرگ شمرده و شأن آن را عظيم داشته و قدر آن را رفيع گردانيده است تا لقاى خانه در برابر فقدان لقاى پروردگار خانه تسلّى خاطر باشد، و اين تا زمانى است كه به غايت مطلوب و نهايت مقصود خود برسند و سعادت‌نظر كردن به مولاى خود را بيابند. بايد در دل اميد به وصول و قبول داشته باشد امّا اين به سبب دلگرمى به اعمال و كوچ كردن از وطن و دورى از خانواده و مال نباشد بلكه ناشى از وثوق او به فضل الهى و اميد به تحقّق وعده‌هايى باشد كه خداوند به زائران خانه خويش داده است، و اميدوار باشد كه اگر به مقصد نرسد و مرگ او در راه فرا رسد خداوند را در زمره واردان و زائرانش ديدار كرده است، زيرا فرموده است: وَ من يَخْرُجْ من بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى الله وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى الله«٣١»

٩- درآمدن به بيابان تا رسيدن به ميقات:

حجّ‌گزار بايد با مشاهده دشواريها و پست و بلنديهاى اين راه، وحشتها و بازخواستهاى از زمان مرگ و خروج از دنيا تا ميعادگاه قيامت را به ياد آورد، و بيم از راهزنان او را به ياد سؤال نكير و منكر اندازد، و ترس از درندگان براى او يادآور كژدمها و كرمها و مارها و افعيهاى گور باشد، و با جدايى از خانواده و نزديكان وحشت قبر و سختى و تنهايى آن را به ياد آورد، و بايد ترس او در

$ ٣١- نساء

١٠٠: و کسي که از خانه‌اش به سوي خدا و پيامبرش هجرت کند سپس مرگش فرا رسد پاداش او بر خداست. $