راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٥ - بيان اعمال باطنى حجّ
رسيدن به مقصد فاسد و تباه نشود به ياد آورد كه سفر آخرت از اين سفر طولانىتر است توشه آن پرهيزگارى است و آنچه غير از آن است و گمان مىرود كه مىتواند توشه اين راه باشد به هنگام مرگ از او جدا مىشود و به همراه او باقى نخواهد ماند و مانند طعام و خرمايى است كه در نخستين منازل سفر ضايع و تباه مىشود و مسافر به وقت حاجت حيران و سرگردان مىماند كه چه كند. بنابر اين بپرهيز از اين كه اعمالش كه توشه سفر آخرت اوست پس از مرگ با وى باقى نماند و شايبههاى رياء و كدورات تقصير آنها را تباه گرداند.
٦- مركبسوارى:
هنگامى كه آن را آماده سازد شكر حق تعالى را به جا آورد كه چهارپايان را مسخّر او فرموده تا رنج راه را از او بردارند و سختيهاى سفر را برايش آسان كنند. در اين هنگام مركبى را به ياد آورد كه بر روى آن به ديار آخرت سفر مىكند و آن تابوتى است كه او را در آن حمل خواهند كرد، چه سفر حجّ از جهتى شبيه سفر آخرت است، لذا بايد بنگرد كه آيا سفر او بر اين مركب شايستگى آن را دارد كه توشه سفر بر آن مركب شود، زيرا آن سفر بسيار نزديك است و چه مىدانى شايد همين حالا روى دهد، و سواريش بر تابوت پيش از سواريش بر مركب حجّ اتّفاق افتد، چه سوار شدن او بر تابوت امرى قطعى و يقينى مىباشد و تحقّق اسباب سفر حجّ مورد شكّ و ترديد است.
پس چگونه است كه در تهيّه اسباب سفر مشكوك حزم و احتياط را به كار مىگيرد، و از حيث توشه و مركب موجبات اطمينان خود را فراهم مىكند، ليكن امر سفر يقينى را مهمل مىگذارد و آن را به دست فراموشى مىسپارد.
٧- خريدن جامه احرام:
در هنگام خريد آن بايد به ياد كفن و پيچيدن خود در آن بيفتد چه او بزودى در هنگام نزديك شدن به خانه خدا جامه احرام را به تن خواهد كرد و بسا سفرش تمام نشود و بدان نرسد. ليكن ترديدى نيست كه او در حالى كه در كفن پيچيده شده است خداوند را ملاقات خواهد كرد، و همچنان كه خانه را جز با لباس و هيأتى كه مخالف عادت اوست نمىبيند پس از مرگ نيز خداوند را در جامهاى كه متفاوت با لباس