ضعف را در بدن باقى نگهدارد تا اقامه نماز شب و اذكار و اوراد بر او آسان شود و بسا شيطان به گرد دل او نگردد و بتواند به ملكوت آسمانها بنگرد، و شب قدر شبى است كه چيزى از ملكوت بر او مكشوف گردد، و مراد در قول حق تعالى كه فرموده است: إِنَّا أَنْزَلْناهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ«١٧» همين است. آن كه ميان دل و سينه خود توبره‌اى از خوردنيها قرار داده از اين حالت محجوب مى‌باشد و كسى كه شكم را خالى نگهداشته نيز مجرّد اين كار براى برداشتن حجاب از پيش چشم او كافى نيست بلكه بايد هدف و مقصودش را از غير خدا تهى سازد، چه او همه مقصود است و اساس همه اينها تقليل طعام است. به خواست خداوند توضيح بيشتر اين مطالب در كتاب اطعمه خواهد آمد.

٦- آن كه پس از افطار دلش ميان خوف و رجا در اضطراب باشد،

چه او نمى‌داند روزه‌اش مقبول واقع شده و در زمره مقرّبين قرار گرفته و يا پذيرفته نشده و از جمله مردودين است، و او بايد پس از فراغ از هر عبادتى چنين باشد. از حسن بن ابى الحسن روايت شده كه وى در روز عيد از كنار گروهى گذشت كه مى‌خنديدند. فرمود: همانا خداوند متعال ماه رمضان را براى خلق خود ميدان مسابقه قرار داده تا در طاعت او بر يكديگر سبقت گيرند. اقوامى سبقت گرفتند و رستگار شدند، و اقوامى عقب افتادند و زيانكار شدند. بسيار شگفت است در روزى كه شتاب‌كنندگان رستگار و باطل گرايان زيانكار شدند كسى خنده كند و اوقاتش را به بازى بگذراند. آگاه باشيد به خدا سوگند هر گاه پرده برداشته شود نيكوكار به كردار نيكش و بدكار به كردار بدش مشغول مى‌شود يعنى شادمانى كسى كه در اين مسابقه پذيرفته شده است او را از بازى باز مى‌دارد، و اندوه آن كه مردود شده است راه خنده را بر او مى‌بندد.

مى‌گويم: اين حديث را الفقيه«١٨» در كتاب صلاة از حسن بن على (ع) و در كتاب روزه«١٩» از حسين بن على (ع) با اندك تغييرى در الفاظ نقل كرده است.

[١٧] قدر / ٢: ما آن را در شب قدر نازل کرديم.

[١٨]- همان مأخذ، ص ١٣٥، شماره ٢٧.

[١٩]- همان مأخذ، ص ١٩٧، شماره ١٩.