راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٩ - فضيلت صدقه
بر رغبت او به نيكى مىافزايد.»«٥٨» و فرمود: «هر گاه مؤمن در پيش رويش ستوده شود ايمان در دلش فزونى يابد.»»
گفته شده است: هر كس خويشتن را بشناسد ستايش مردم به او زيانى نمىرساند.
سزاوار است كسى كه مراقب قلب خويش است اين نكتههاى دقيق را رعايت كند، زيرا به كار گرفتن جوارح بدون در نظر گرفتن اين دقايق به سبب كثرت رنج و كمى نفع موجب مضحكه شيطان و شماتت اوست. و امثال اين علم است كه در باره آن گفته مىشود: فرا گرفتن يك مسأله از آن از عبادت يك سال افضل است، چه با دانستن اين علم، عبادت تمام عمر زنده مىشود و با ندانستن آن عبادتهاى عمر باطل مىگردد.
خلاصه آن كه صدقه را در برابر مردم گرفتن و در پنهان باز گردانيدن بهترين و سالمترين روشهاست و نبايد آن را با تعارف و سخن آرايى ردّ كرد، مگر آن كه معرفت انسان تا آن حدّ كامل شود كه آشكار و نهان براى او تفاوتى نداشته باشد و اين كبريت احمر است كه گفته مىشود و ديده نمىشود.
بيان اين كه گرفتن صدقه بهتر است يا زكات
گفته شده است: گرفتن صدقه افضل است، زيرا اخذ زكات باعث ايجاد زحمت براى مستمندان و وارد ساختن فشار بر آنان است و بسا شرايط استحقاق به گونهاى كه در قرآن آمده است در گيرنده بطور كامل وجود نداشته باشد، امّا در صدقه امر آسانتر است.
ولى برخى گفتهاند گرفتن زكات سزاوارتر است، چه آن كمكى بر اداى واجب است و اگر همگى مستمندان از گرفتن زكات سرباز زنند گناه كردهاند. ديگر آن كه در زكات منّتى نيست، چه آن حقّى است كه خداوند براى بندگان نيازمند خود واجب كرده است.
و نيز گرفتن زكات براساس نيازمندى است و هر انسانى بطور قطع به نيازمندى خود
[٥٨] العلل دار قطني از حديث ابي هريره (المغني).
[٥٩]- الکبير طبراني، مستدرک حاکم، الجامع الصغير، باب الهمزة.