راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٨ - فضيلت صدقه

اخفاى آن رغبت دارند و عطاى خود را به كسى مى‌دهند كه آن را پوشيده نگه دارد و شكرگزارى نكند. در اين هنگام اگر در احوال او تفاوتى ايجاد نشود بايد بداند كه انگيزه‌اش در اظهار اقامه سنّت و ذكر نعمت است و گرنه او مغرور و فريب خورده است.

سپس هنگامى كه دانست باعث او بر اظهار، عمل به سنّت است بايد از اداى حقّ عطا كننده غفلت نورزد و بنگرد اگر دهنده از كسانى است كه سپاسگزارى و شهرت را دوست دارد بايد عطاى او را پوشيده بدارد و سپاسگزارى نكند، زيرا اداى حقّ او در اين است كه وى را بر ظلم كمك نكند، چه انتظار شكر از ديگران ظلم است و هر گاه از حال او بفهمد كه او شكرگزارى را دوست نمى‌دارد و بخشش او براى اين مقصود نيست شكر او را بگويد و صدقه دادن او را اظهار كند. پيامبر (ص) به همين مناسبت به مردى كه در پيش روى او وى را ستودند فرمود: «گردن وى را زديد اگر آن را بشنود رستگار نخواهد بود.»«٥٤»

با اين حال آن حضرت بعضى را در پيش روى آنها مى‌ستود، زيرا آن حضرت بر يقين آنها اعتماد داشت و مى‌دانست كه اين عمل به حال آنها زيان ندارد بلكه بر رغبت آنها به كار خير مى‌افزايد از اين رو به يكى از آنها فرمود: «او سرور چادرنشينان است»«٥٥» و در باره ديگرى گفت: «اگر بزرگ قومى بر شما وارد شد او را گرامى بداريد.»«٥٦» و نيز سخن مردى را شنيد و به شگفت آمد و فرمود: «برخى از سخنان به پايه سحر مى‌رسد.»«٥٧»

و فرمود: «هر گاه يكى از شما در برادر خود نكويى ببيند به او خبر دهد، چه اين امر