در كمتر از چهل گوسفند زكات نيست و در چهل رأس يك گوسفند واجب است تا آنگاه كه به صد و بيست و يك رأس برسند و در اين موقع دو گوسفند واجب مى‌شود و چون به دويست و يك رأس بالغ شوند سه گوسفند واجب مى‌گردد. در اين امر ميان فقيهان خلافى نيست و چون به سيصد و يك رأس برسند زكات آنها در هر صد گوسفند يك رأس است و گفته‌اند تا آنگاه كه اين عدد به چهارصد برسد چهار گوسفند، و از چهارصد رأس به بالا در هر صد گوسفند يك رأس بايد زكات داده شود. امّا خبر اوّل از لحاظ سند و روشنى متن صحيحتر است جز اين كه خبر دوّم مشهورتر و مورد اعتماد اكثر است. شايد اين امر بدين جهت باشد كه خبر اوّل موافق با رأى عامّه است.

در اين مورد پرسش و پاسخى وجود دارد كه مشهور است«٩» در باره اين كه دام پروارى آماده شده براى مصرف و حيوان نر براى جفتگيرى بايد جزء نصاب شمرده شود يا نه اختلاف است. در خبر صحيح آمده است كه در گوسفندى كه براى شكار گرگ يا شير و فريفتن آنها در جايى قرار مى‌دهند و گوسفندى كه دو نوزاد دارد و گوسفند شيرده و قوچ، و نيز از غلّات آنچه كمتر از سيصد صاع است زكات نيست، و در سيصد صاع و بالاتر از آن چنانچه از آب باران يا آبهاى جارى يا جذب رطوبت زمين توسّط ريشه‌ها

[٩] در هامش برخي نسخه‌هاي اين کتاب آمده که خلاصه سئوال اين است اگر در چهارصد رأس گوسفند همان تعداد واجب باشد که در سيصد و يک رأس واجب است زايد بر سيصد و يک رأس چه تأثيري داردي پاسخ اين است که هرگاه پس از گذشتن سال بدون آن که در حفظ گوسفندان کوتاهي شود يک رأس از چهارصد گوسفند تلف شود نقص وارد بر واجب يک جزء از صد جزء يک گوسفند است ليکن اگر تعداد گوسفندان از چهارصد هر چند يکي کمتر باشد و چيزي از آنها تلف شود مادام که زيادتر از سيصدويک باشند از زکات واجب چيزي ساقط نمي‌شود و بسا مناقشه در اين است که اگر تعداد گوسفندان از چهارصد رأس کمتر باشد چرا نبايد از ميزان فريضه چيزي کم گردد، زيرا مقتضاي اشاعه حکم تقسيم ضايعات بر هر دو صاحب حق است هر چند تعداد زياد بر نصاب عفو شده باشد، و منافاتي ميان آ ن دو نيست.