راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٨ - بيان اعمال باطنى حجّ
حجّ كند آنگاه كه تلبيه گويد خداوند به او پاسخ مىدهد: لا لبّيك و لا سعديك حتّى تردّ ما في يديك«٣٣» و ما ايمن نيستم از اين كه همين سخن به ما گفته شود.
هنگامى كه صداى حاجيان به تلبيه در ميقات بلند مىشود و نداى حقّ تعالى را كه فرموده است: وَ أَذِّنْ في النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا پاسخ مىدهند بايد تلبيه كننده فرياد خلق را به هنگام نفخه صور و حشر اموات از قبور و ازدحام آنها را در عرصات قيامت به ياد آورد در حالى كه به نداى حقّ پاسخ مىگويند و به دو دسته مقرّب و مبغوض يا مقبول و مردود تقسيم مىشوند و همه آنها در آغاز ميان خوف و رجا مردّد بودهاند همان گونه كه حجّگزار در ميقات مردّد است كه آيا براى او ميسّر خواهد شد كه حجّ را تمام كند يا نهي و آيا آن قبول مىشود يا نهي
١١- در هنگام دخول به شهر مكّه به ياد آورد كه به حرم امن الهى رسيده
و اميدوار باشد كه با ورود به آن از عقاب خداوند در امان مىماند و بترسد از اين كه شايستگى قرب خداوند را نداشته باشد و در نتيجه با دخول به حرم نوميد و مستحقّ خشم الهى شود.
امّا بايد در همه اوقات اميدش بر ترسش غلبه داشته باشد، چه كرم خداوند عام و شرافت خانه او عظيم و حقّ زيارت كننده محفوظ است و خداوند پناهنده و التجا كننده را ضايع نمىگذارد.
١٢- هنگامى كه چشمت به خانه خدا افتاد بايد عظمت آن را به ياد آورى
و چنين تصوّر كنى كه از غايت تعظيمى كه نسبت به آن دارى نظارهگر پروردگار خانهاى و اميدوار باشى كه خداوند لقاى خود را روزيت گرداند، همچنان كه ديدار خانهاش را نصيبت ساخته است و شكر خدا را به جا آور كه تو را به اين مرتبه رسانيده و در زمره زائران و واردشدگان بر خود قرار داده است. و نيز به خاطر آور كه در روز رستاخيز همگى مردم رو به سمت بهشت دارند و ورود به آن را آرزومندند، ليكن آنان را به دو دسته تقسيم مىكنند. به دستهاى اجازه دخول داده مىشود و دسته ديگر را باز مىگردانند.
به همين گونه است حال حاجيان كه حجّ گروهى مقبول است و گروه ديگر مردودند و
[٣٣] يعني: لبيک و سعديک برايت مباد تا آنگاه که آنچه را در دست توست به صاحبانش برگرداني.