راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٢ - باب اول در انواع زكات و اسباب وجوب آنها

به دست بگردانند تا فطريّه همه آنها باشد.»«١١» و اين روايت را حمل بر استحباب كرده‌اند.

واجب است فطريه را هم براى خود و هم براى همه افراد عائله‌اش هر چند از روى ميل و اختيار مخارج آنها را بدهد اخراج و ادا كند، خواه افراد عائله‌اش كوچك باشند يا بزرگ، آزاد باشند يا برده، مسلمان باشند يا كافر.

در خبر صحيح از عمر بن يزيد نقل شده كه گفته است: از ابى عبد الله (ع) پرسيدم در باره مردى كه يكى از دوستانش نزد او مهمان است و روز فطر فرا مى‌رسد آيا بايد فطريّه او را بدهدي فرمود: «آرى فطريّه بر همه عائله‌مندان واجب است اعمّ از اين كه افراد عائله‌اش مرد باشند يا زن، كوچك باشند يا بزرگ، آزاد باشند يا برده»«١٢» در روايت ديگرى آمده است: «هر كسى را كه به عائله خود ملحق كرده‌اى چه آزاد باشد و يا برده بايد از جانب او فطريه‌اش را بپردازى.»«١٣»

كسى كه شرايط وجوب برايش حاصل شده، اعمّ از اين كه به سبب بلوغ يا زوال جنون يا غنا و توانگرى و يا تولّد فرزند و يا تملّك برده باشد، اگر حصول شرايط پيش از رؤيت هلال يعنى پيش از غروب آفتاب شب عيد فطر صورت گرفته هر چند اين وقت باقيمانده به اندازه لحظه‌اى يا چشم بر همزدنى باشد فطريّه بر او واجب است. در غير اين صورت چنانچه پيش از برگزارى نماز عيد شرايط را احراز كرده دادن زكات فطريّه براى او مستحبّ است و گرنه از او ساقط مى‌شود.

كسى كه فطريّه‌اش بر ديگرى واجب شده دادن فطريّه از او ساقط است، هر چند در صورت تنهايى بر او واجب بوده مانند ميهمان ثروتمند و همسر، چه پيامبر خدا (ص) فرموده است: «در صدقه دوباره كارى نيست»«١٤» و در باره ميهمان قول ديگرى است.

طبق آنچه از روايات استفاده مى‌شود«١٥» هر كسى بايد از آنچه قوت اوست‌