روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٨ - ترجمه
بينند [١]و آنچه ايشان در آن باشند از منازل و مقامات از [٢]درجات و دركات،اهل دوزخ گويند:لو هدانا اللّه،اين،حسرت ايشان باشد.و اهل بهشت گويند: لَوْ لاٰ أَنْ هَدٰانَا اللّٰهُ ،اين،شكر ايشان باشد.آنگه گفت:هيچ مؤمن و كافر [٣]نباشد و الّا او را در بهشت و دوزخ جايى باشد و منزلى [٤]،چون به جاى خود برسند و حجاب بردارند جاى او در بهشت به او نمايند،و او را گويند:اين قصور و درجات و منازل مىبينى [٥]تو را بود [٦][١٥١-ر]براى تو آفريده بودند [٧]اگر ايمان آوردى و طاعت كرديى [٨]و بهشتى را گويند:آن دركات و عقوبات بينى تو را بودى [٩]،اگر تو نيز همان كرديى كه ايشان كردند از كفر و معاصي آنكه كردند [١٠]،اين بميراث به شما ارزانى داشتم [١١]از ايشان به آن عمل كه كردى.و آن جايها به استحقاق كه لايق حال ايشان است[و] [١٢]ايشان را شايد به ايشان دادم [١٣]و قسمت كردم [١٤]ميان شما و ايشان،آنگه منادى ندا كند كه:اى اهل بهشت!تندرستى است شما را كه با آن بيمارى نباشد،و برنايى كه با آن پيرى نباشد،و زندگانى كه با آن مرگ نباشد،و خلودى كه با آن فنا نباشد،و نعمتى كه با آن شدّت نباشد [١٥]،ايشان گويند:اين آن است كه رسولان خداى به ما آمدند و ما را گفتند،ما تصديق كرديم و باور داشتيم،لا جرم اين ندا بشنيديم كه اين بهشت به ميراث به شما داديم به آنچه كردى [١٦]در دنيا از ايمان و طاعات،فهذا معنى قوله تعالى: وَ نُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهٰا بِمٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .ابن عامر خواند:ما كنّا
[١] .لت:به بينند/ببينند.
[٢] .مج،وز:آن.
[٣] .آج،لب:مؤمنى و كافرى.
[٤] .مج،وز:و دوزخ منزلى و جايى نباشد.
[٥] .مج،وز،مل:آن قصور و منازل و درجات بينى.
[٦] .مج،وز،لب،لت+و.
[٧] .مج،وز،لت:آفريدند.
[٨] .مج،وز،مل،آج،آف،لت،آن:كردى.
[٩] .مج،وز:بود كه.
[١٠] .مج،وز+آنكه كردند.
[١١] .مل،آن:داشتيم.
[١٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[١٣] .مل،آن:داديم.
[١٤] .لب:كرديم.
[١٥] .مج:شدّتى نباشد.
[١٦] .آج،لب:كرديد.