روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٦ - ترجمه

غيرهم)،چنان كه گويند:السّمن منوان بدرهم،و التّقدير منه بدرهم،و قوله تعالى:

وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ إِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ [١] ،اى انّ ذلك[منه] [٢]و اين نيز وجهى است قريب،و التّقدير:و الّذين آمنوا و عملوا الصّالحات غير مكلّفين منّا الّا بقدر وسعهم.و أُولٰئِكَ أَصْحٰابُ الْجَنَّةِ ،جملۀ مستأنف باشد [٣]. وَ هُمْ فِيهٰا خٰالِدُونَ ، جملۀ ديگر [٤]باشد،گفت:آنان كه موصوف باشند[١٥٠-پ]به صفت ايمان و عمل صالح،ايشان اهل بهشت باشند و آنجا مخلّد و مؤبّد باشند.

وَ نَزَعْنٰا مٰا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ ،نزع و قلع و إزعاج،رفع الشّىء عن مكانه باشد إمّا بتحويل و إمّا باعدام،و مراد در آيت تصفية الطّباع باشد به اسقاط وساوس و به دادن هرچه آرزوى او باشد [٥]تا تمنّاى حال غيرى نكند.و الغلّ الحقد،و آن حقدى باشد كه به لطافت به صميم دل رسد،و غلول [٦]ازآنجاست براى آن‌كه وصول باشد.به حيلت الى دقيق الخيانة،و منه الغلّ للجامع بين اليدين و العنق لانغلاله بها [٧]،و الغلل الماء الجاري بين الاشجار لانغلاله فيها، و الغلّة،العطش لوصوله الى الكبد،و الغلّة،الدّخل لوصوله الى صاحبها،و سينه و دل را براى آن صدر خوانند كه تدبير از او صادر باشد [٨]،و پيشگاه مجلس را صدر خوانند.حق‌تعالى وصف اهل بهشت كرد كه چون ايشان را در بهشت حاضر آرم،آنچه در دل ايشان[بوده باشد] [٩]از غلّ و حقد و غيظ [١٠]و حسد[بر] [١١]يكديگر از دلهاى ايشان بركنم و برون آرم.

در خبر مى‌آيد كه:آن را كه از او كمتر ملك و ملك نباشد در بهشت، ملكش از همه ملك [١٢]دنيا بيش بود،و چنان گمان برند كه آنچه او راست كس را