آيند كه اجل او نزديك رسيده باشد،گويند:اى روح پاك كه در تن پاك بودى به فرمان خداى بيرون آى حميده و پسنديده،و بشارت باد تو را به روح و ريحان و خداى نه غضبان و خشمناك بر تو،آنگه مى‌برند آن را تا به آسمان دنيا برند، گويند:در بگشايى [١].خازنان آسمان گويند:اين روح كيست؟گويند:روح فلان بندۀ مؤمن است،گويند:مرحبا بالنّفس الطّيّبة الّتي كانت فى الجسد الطّيّب ادخلي حميدا [٢]و أبشري بروح و ريحان و ربّ غير غضبان،و در بگشايند تا در رود،و همچنين به هر در آسمانى گويند:اين روح كيست؟گويند:روح فلان بندۀ مؤمن است،اين ترحيب و بشارت بگويند تا به آسمان هفتم برند.

و امّا چون مرد بد [٣]باشد،فرشتگان عذاب حاضر آيند و گويند:برون آى اى نفس خبيث از تن خبيث،برون آى اى ذميم،و بشارت باد به غسّاق و حميم.

آنگه آن را به آسمان برند و گويند:[در] [٤]بگشايى [٥].خازنان گويند:روح كيست؟ گويند:روح فلان بنده،گويند:لا مرحبا بالنّفس الخبيثة الّتي كانت فى الجسد الخبيث ارجعي ذميمة فانّه لا يفتح لك ابواب السّماء،بر گرد اى روح پليد از تن [١٤٩-پ]پليد برون آمده،كه درهاى آسمان بر [٦]تو نگشايند.آنگه برگردانند آن را[و] [٧]به گور خداوندش فروكنند،آنگه بر سبيل يأس و بيان استحالت گفت:

اين كافران مكذّبان به بهشت نشوند تا شتر به سوراخ سوزن بنشود [٨].عكرمه و سعيد جبير خواندند در شاذّ:«الجمّل»به ضمّ«جيم»و تشديد«ميم»و اين رسن كشتى باشد كه آن را قلس خوانند،و اين قرائت نسبتى دارد از جهت معنى با سمّ خياط، جز آن است كه در سبع و عشر نخواندند،و عرب را عادت بود كه چون

[١] .آج،لب:بگشاييد.

[٢] .اساس و همۀ نسخه بدلها:حميدا،چاپ شعرانى(١٥٦/٥):حميدة.

[٣] .وز:چون مرتد.

[٧] [٤] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد.

[٥] .آج،لب:بگشاييد.

[٦] .مج،وز،مل،آج،لب:براى.

[٨] .مل،آج،لب:نشود.