اشعث غير حسن اللّبوس [٢] باق على عيش له بئيس
و حسن بصرى خواند:بعذاب بئس به كسر«با»و فتح«سين»على تقدير [٣]العذاب.مجاهد خواند [٤]:بعذاب بائس،على فاعل.نصر بن عاصم خواند:بيّس بِمٰا كٰانُوا يَفْسُقُونَ «با»مجازات راست و«ما»مصدرى است اى بفسقهم.

فَلَمّٰا عَتَوْا عَنْ مٰا نُهُوا عَنْهُ ،چون عتوّ و طغيان كردند و عصيان،و عتا اذا عصا و«عاتى»بليغتر از«عاصى»باشد،و هو متمرّد شديد اللّجاج باشد در معصيت چون خلاف كردند آن را كه ايشان را از آن نهى كردند و ارتكاب آن [٥]منهى كردند [٦]، گفتيم ايشان را:شوى [٧]بوزينه‌گانى [٨]. خٰاسِئِينَ ،أى صاغرين،ذليل و خوار و رانده.

راوى خبر گويد سعيد جبير كه:موسى-عليه السّلام-مردى را ديد روز شنبه با كله كه آلت ماهى‌گيران باشد،بفرمود تا او را بگرفتند و بكشتند و آن به فرمان خداى بوده باشد.ابو روق گفت:خاسئ آن باشد كه سخن نتواند گفت [٩].

مؤرّج گفت:رانده،چنان كه سگ را رانند.مقاتل گفت:هفت روز بماندند پس بمردند و بيشتر مفسّران[٢٠٩-ر]برآنند كه سه روز بماندند [١٠].

قوله: وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ ،ياد كن اى محمّد چون اعلام كرد خداى تو،و عرب گويد:تعلّم به معنى اعلم،قال الشّاعر [١١]:

تعلّم أنّ خير النّاس حيّا على جفر الهباءة لا يريم

[١١] [١] .مج،وز،مل+شعر.

[٢] .چاپ شعرانى(٣١٦/٥):غبر خشن اللبوس.

[٣] .مج،وز+بئس.

[٤] .آف:گفت.

[٥] .مج،وز:از.

[٦] .مج،وز،مل+ما.

[٧] .مج،وز،مل،آج،لب:شويد.

[٨] .مج،وز:بوزنگان.

[٩] .مج،وز،مل:گفتن.

[١٠] .مج:بيشتر مفسران گويند بماندند سه روز.