روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٦ - ترجمه
به انزال دارد،و بعضى دگر گفتند:[١٣٤-ر]«لام»تعلّق دارد به«انذار»و معنى آن است:فلا يكن في صدرك حرج منه لإنذار النّاس به،نبايد كه در دل تو تنگى باشد براى انذار اين،يعنى انذار به اين كتاب على انشراح صدر و فسحة قلب.
وَ ذِكْرىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ،و ياد دادن و تذكير مؤمنان.و«ذكرى»مصدر«ذكّر»باشد، قال اللّه تعالى: وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرىٰ تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ [١].و در موضع او سه قول گفتند:
نصب على تقدير انّه مفعول له و التّقدير لتنذر و تذكيرا كما تقول [٢]جئتك [٣]لتحسن الىّ و شوقا اليك،دوم به رفع بر تقدير مبتداى محذوف،المعنى و هو ذكرى،سيم [٤]جرّ على تقدير لتنذر به و للذّكرى اى للانذار و الذّكر،و رمّانى گفت:اين وجه ضعيف است براى آنكه اسم صريح را بر فعلى كه در تقدير مصدر باشد با آن عطف نكنند بىاعادت حرف جرّ،چنان كه بگويند:مررت به و زيد الّا بعد ان يقال و يزيد.
اِتَّبِعُوا مٰا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ،متابعت كنى [٥]اين كتاب را كه خداى تعالى فرستاد به شما،خطاب است با جملۀ مكلّفان و امر است از خداى تعالى ايشان را به متابعت قرآن،يقال تبعت كذا،و اتبعته و اتّبعته بمعنى واحد اتبعت زيدا عمرا،متعدّى باشد به دو مفعول،قال اللّه تعالى: وَ أَتْبَعْنٰاهُمْ فِي هٰذِهِ الدُّنْيٰا لَعْنَةً [٦]، و در عموم اين لفظ،واجب و مندوب و مباح و قبيح درآيد در اعتقاد مكلّف در هريك على ما هو به،مأمور به متابعت كردن بر وجه وجوب و ندب و منهى عنه اجتناب كردن لوجه قبحه و در مباح به حسب اختيار و مصلحت بودن و كار بستن. وَ لاٰ تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيٰاءَ ،نهى است از خداى تعالى متابعت معبودان و مقتدايان كفّار كه بدون خداى آن [٧]را ولى خواندند.ولى يار باشد و دوست و اولى
[١] .سورۀ ذاريات(٥١)آيۀ ٥٥.
[٢] .اساس آج،لب:يقول،با توجّه به لت تصحيح شد.
[٣] .اساس:حسنتك،با توجّه به مج،وز تصحيح شد.
[٤] .مج،وز،لت:سهام،آف:سيوم.
[٥] .مج،وز:متابعت كنيد.
[٦] .سورۀ قصص(٢٨)آيۀ ٤٢.
[٧] .آج،لب:خداىاند.