روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١١ - ترجمه
فامّا اهل شهرها را كه ايشان با علما مخالطه [١]كنند و بر احكام شرع واقف باشند در حقّ ايشان اين است كه: وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضٰاعِفْهٰا وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً [٢]، و كمينه يكى را هفتصد باشد من قوله: مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنٰابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللّٰهُ يُضٰاعِفُ لِمَنْ يَشٰاءُ [٣].
قتاده گفت در اين آيت ما را روايت كردند از رسول-عليه السّلام- كه گفت:اعمال شش است:موجب[١٣٠-پ]و موجبه،و مضاعف است و مضاعفه،و مثل است و مثل.امّا آن دو عمل كه موجباند:هركه او با پيش خدا شود و به خداى [٤]شرك نياورده باشد لابد به بهشت شود،و هركه با پيش خدا شود با شرك لابد به دوزخ شود،و امّا آن دو عمل كه مضاعف شوند:نفقۀ مرد است بر اهلش،يكى را دو [٥]عوض دهند او را و نفقۀ مرد است در سبيل خداى تعالى يكى را هفتصد،چندان بدهد. [٦].و امّا آن دو عمل كه مثل به مثل است [٧]آن است كه:بنده عزم كند كه حسنهاى [٨]بكند آنگه نكند او را يك حسنه بنويسد و چون همّت كند كه سيّئه [٩]بكند آنگه بكند،او را يك سيّئه بنويسند. [١٠].
سفيان ثورى گفت چون خداى تعالى اين آيت فرستاد: مَنْ جٰاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثٰالِهٰا .رسول-عليه السّلام-گفت:بار خدايا بيفزاى براى من.حقتعالى آيت فرستاد: مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ [١١]،گفت:بار خدايا بيفزاى، خداى تعالى آيت فرستاد: مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضٰاعِفَهُ لَهُ أَضْعٰافاً كَثِيرَةً [١٢]،گفت:ربّ زد [١٣]امّتي،گفت:بار خدايا بيفزاى امّت مرا،خداى تعالى
[١] .مج،وز،مل:مخالطت.
[٢] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٤٠.
[١١] [٣] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٦١.
[٤] .مل:خداى تعالى.
[٥] .مج،وز،مل،آج،لب،لت:ده.
[٦] .مج،وز،مل،لت:بدهند.
[٧] .مج،وز،مل،لت:باشد.
[٨] .مج،وز:حسنتى.بم:حسنهاى.
[٩] .مج،وز:سيّئتى،آج،لب:سيّئهاى.
[١٠] .مج،وز،مل،لت+و.
[١٢] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٤٥.
[١٣] .آج،لب،آف:زدنى.