از سنخ اجزاى بدنى، چه آن كه بدن مركب است از اعصاب و لحم و چربى و غير اينها از اجزاى بدنى و قوه غاذيه و ديگر قواى خادم نفس، غذا را به صورت جزء مناسب هر عضوى درآورده و هر عضوى داراى اجزا و مركب از ابعاض است و بدل ما يتحلّل نيز غير از اجزاى غذايى مناسب با اجزاى بدنى چيزى نيست.

علاوه بر آنچه كه ذكر شد بايد توجه داشت نفس مادامى‌كه به بدن تعلق دارد، موجد جسمانيات نمى‌تواند باشد و فاعليت آن فقط در صقع داخلى و نسبت به صور ادراكى است نه اجسام و مواد خارجى، چه آن كه اجزاى غذايى از سنخ اجسام خارجى‌اند و اصولا بر طبق قواعد مسلم نزد علماى طبيعى حركت كمى به آن نحو كه قدما قائلند، قابل قبول نيست. و شيخ اشراق به اين مهم توجه داشته است و حركت كمى را انكار نموده است و اين معنا با قواعد صاحب شفا نيز درست در نمى‌آيد و الصاق اجزاى جسمانى به جسم ديگر، حركت در مقدار نيست و حركت در مقدار، فرع بر اتصال جوهر جسم و وحدت اجزاى مقدارى است.

مطلب ديگر آن كه نفس متعلق به بدن، داراى تعلق ذاتى و تدبيرى و اضافه به بدن نحوه وجود نفس است. و اين، حاصل نمى‌شود مگر از ناحيه حصول تركيب در بسايط اجسام و وقوع مركب در صراط تكامل و قبول صور معدنى و نباتى و حيوانى و طى درجات حيوانى و ورود به عالم انسانى و اين نيز مسلم است كه بدن مناسب تعلق نفس انسانى و قبول افعال صادر از موجود مجرد عقلانى، بايد اتم ابدان باشد و اين نفس كه صورت بدن است، در ابتداى وجود عين مواد و اجسام است و منشأ حدوث نفس، حركات و تقلّبات جوهرى حاصل در ماده است. و از باب اتحاد بين ماده و صورت، يك وجود واحد شخصى داراى مراتب، منشأ انتزاع صور متعدد از مقام نامى و حيوانى و انسانى است و هر يك از اين مراتب، خود، داراى درجات است، از مراتب ناميه (شامل تغذيه تنميه مبدأ توليد شخص) و مراتب وجود حيوانى از قواى جسمانى و قواى ادراكى. و اتم مراتب، مرتبه وجود انسانى است كه علاوه بر مقام و مرتبه ظاهرش كه شامل ديگر مواليد است،