ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٤٧ - اخبار باب
اول هم وجه خوبى است و شايد قسمت آخر حديث مؤيد اين وجه باشد. گرچه وجوه ديگرى هم محتمل است.
٢٦- كافى عدهاى از مشايخ ... از عبيد بن وليد گفت شنيدم از حضرت صادق ٧ ميفرمود. سه چيز است كه اگر انسان مراقب آنها باشد چيزى نميتواند زيان بزند. ١- دعا و نيايش هنگام گرفتارى ٢- استغفار و توبه هنگام گناه ٣- شكر و سپاس هنگام نعمت بيان- چون دعا و تضرع برطرفكننده مشكلات است. استغفار هم موجب محو و بخشش گناه است. شكر و سپاس هم عامل بقاء و دوام نعمت شده و باعث ايمنى از اينست كه نعمت وسيله گناه و موجب وزر و وبال اخروى گردد.
٢٧- كافى از عدهاى مشايخ ... از معاويه بن وهب از حضرت صادق ٧ كه فرمود. كسى كه توفيق شكر و سپاس باو داده شود از دنيا نعمت نصيبش خواهد شد كه خداوند متعال ميفرمايد لئن شكرتم لازيدنكم اگر شاكر و سپاسگزار باشيد قطعا نعمت را بر شما ميافزايم.
٢٨- كافى از ابو على اشعرى ... از دو نفر از اصحاب كه از حضرت صادق عليه- السّلام شنيده بودند. فرموده نعمتى كه خداوند به بندهاى عنايت فرموده اگر معرفت قلبى و توجه به ارزش آن نعمت داشته باشد و با زبان شكر او را بجا آورد همين كه شكرش و سخنش تمام شد دستور افزايش نعمت از طرف خداوند صادر خواهد شد.
بيان معرفت قلبى يعنى شناختن ارزش و عظمت نعمت و اينكه اصل نعمت از ناحيه خدا است چون او است وسيلهساز و مسبب الاسباب و ضمنا اين حديث شريف ميرساند كه شكرى موجب افزايش نعمت است شكر قلبى بايد همراه با سپاسگزارى زبانى باشد.
٢٩- كافى از مشايخ خود ... از ميسر از حضرت صادق ٧ كه فرمود شكر و سپاس نعمت باين است كه از گناهان دورى شود و جمله كامل شكر اين جمله است:
الحمد للَّه رب العالمين.
بيان از اين حديث بدست مىآيد كه دورى و اجتناب از گناهان و محرمات از بزرگترين پايههاى شكر عملى است و نيز جمله الحمد للَّه رب العالمين مصداق كامل شكر است چون معناى اين جمله اين است كه تمام حمدها و كليه سپاسها مختص ذات منزه حق است و دلالت مىكند كه خداوند ولى جميع نعمتهاى ظاهرى و باطنى است و اوست پروردگار همه موجودات و خالق پرورش دهنده همه مخلوقات و در خالقيت و معبوديت و رازقيت شريك و انبازى ندارد. و اينكه در اين حديث فرموده و تمام الشكر يعنى شكر تام و كامل كه متمم و مكمل شكر عملى و اجتناب از محارم گفتن جمله الحمد للَّه رب العالمين است.